Chorwacja - urlop tak, z pracą gorzej

Ostatnia aktualizacja: 
20.08.2015

Zarobki są tu nieco wyższe niż w Polsce, ale gospodarka radzi sobie dużo gorzej. Tych wszystkim, którzy myślą o pracy w Chorwacji - bo kojarzy im się z pięknymi i bogatymi kurortami nad Adriatykiem - musimy jednak zmartwić. Bez pracy jest tu aż 15,8 proc. mieszkańców, a stopa bezrobocia wśród młodzieży sięga aż 43,6 proc.

Cavtat, Chorwacja
Autor zdjęcia lub licencja: 
Fot. Binder.donedat/flickr.com

Najważniejsze formalności

Meldunek. Obowiązek meldunkowy nie istnieje.

Legalizacja pobytu powyżej trzech miesięcy. Jeśli zamierzasz przebywać w Chorwacji dłużej niż 3 miesiące – i podjąć w niej pracę – musisz w ciągu 8 dni po upływie 3-miesięcznego okresu zgłosić tymczasowy pobyt (privremeni boravak). Urzędnikom będziesz musiał zadeklarować jego cel – może to być zatrudnienie lub samozatrudnienie, praca w charakterze pracownika delegowanego, studia, kształcenie na poziomie szkoły średniej, badania naukowe lub działalność humanitarna. Formalności załatwisz na lokalnym posterunku policji. Konieczny będzie ważny dowód osobisty lub paszport, ważne ubezpieczenie zdrowotne, potwierdzenie nawiązania stosunku pracy lub podjęcia samozatrudnienia (lub dowód o innym celu pobytu) oraz zaświadczenie o posiadaniu środków na utrzymanie (minimalnie 2000 kun miesięcznie, czyli ok. 1100 zł).

Formalności przy poszukiwaniu pracy. W Chorwacji umowy o pracę zwykle zawiera się na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowy na czas określony mogą być zawierane tylko w określonych przypadkach, np. z powodu tymczasowego zwiększenia zakresu prac lub w celu zastąpienia nieobecnych pracowników. Okres próbny nie może trwać dłużej niż sześć miesięcy.
Umowa zazwyczaj zawierana jest na piśmie. Jeśli pracodawca nie zawrze pisemnego porozumienia lub nie wyda potwierdzenia zawarcia umowy, umowa z pracownikiem jest uważana za zawartą na czas nieokreślony. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi kopię wniosku o zgłoszeniu go do obowiązkowej emerytury i ubezpieczenia zdrowotnego w ciągu piętnastu dni od dnia zawarcia umowy o pracę lub z rozpoczęciem pracy. Składka emerytalna pobierana jest w wysokości 20 proc., ubezpieczenia zdrowotnego - 13 proc., podatek na rzecz zatrudnienia wynosi 1,7 proc., a podatek od wypadków przy pracy 0,5 proc.

Warunki pracy

Godziny pracy. Za pracę na pełen etat uważana jest praca przez osiem godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Jeśli pracujesz co najmniej sześć godzin dziennie, masz prawo do codziennej trzydziestominutowej przerwy, która jest płatna i wliczana do czasu pracy. Nadliczbowo możesz pracować przez osiem godzin w tygodniu, 32 godziny w miesiącu lub 180 godzin w roku.

Urlop. W każdym roku kalendarzowym masz prawo do co najmniej czterech tygodni płatnego urlopu. W przypadku osób małoletnich i pracujących w niebezpiecznych warunkach okres ten wynosi co najmniej pięć tygodni. Pracownikom przysługuje też płatny urlop okolicznościowy -  do siedmiu dni w przypadku ważnych potrzeb osobistych (ślub, poród, ciężka choroba lub śmierć bliskiego członka rodziny).

Podatki. Podatek dochodowy jest obliczany według stawek 12 proc., 25 proc. lub 40 proc. podstawy opodatkowania. Standardowa stawka VAT w Chorwacji wynosi 25 proc., dla niektórych produktów i usług dyskontowych stosuje się stawki 10 proc. i 5 proc. Szczegółowe informacje na stronie chorwackiego Urzędu Podatkowego Ministerstwa Finansów.

Zasiłek dla bezrobotnych. O zasiłek dla bezrobotnych mogą ubiegać się osoby, które w ciągu ostatnich dwóch lat przed utratą zatrudnienie przepracowały co najmniej 9 miesięcy (wlicza się do tego zwolnienia lekarskie oraz urlopy macierzyńskie i wychowawcze).
By dostać zasiłek, musisz w ciągu 30 dni od utraty zatrudnienia zarejestrować się w urzędzie pracy. Zasiłek nie zostanie przyznany, jeżeli sam się zwolniłeś albo wyrzucono cię dyscyplinarnie.
Wysokość zasiłku zależy od średniego wynagrodzenie z ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia. Przez pierwsze 90 dni wysokość zasiłku wynosi 70 proc. podstawy obliczenia, a przez  kolejne dni – 35 proc. Zasiłek nie może być jednak niższy niż 50 proc. najniższego wynagrodzenia pomniejszanego o obowiązkowe składki ubezpieczeniowe.

Zarobki i koszty życia

Ile można zarobić... Chorwacja to jeden z bogatszych krajów dawnego bloku wschodniego, poziom życia obywateli jest jednak mocno zróżnicowany. Najlepiej żyją i zarabiają mieszkańcy nadmorskich regionów turystycznych oraz wielkich miast. Z dala od Adriatyku żyje się skromniej. Na początku 2015 r. płaca minimalna w Chorwacji wynosiła 396 euro, była więc zbliżona do polskiej (410 euro). Średnie zarobki są oczywiście wyższe – w 2014 r. wynosiły 7949 kun brutto (5502 netto), co w przeliczeniu na złote daje odpowiednio 4384 i 3034 zł. Dla porównania przeciętna pensja brutto w Polsce w 2014 r. wyniosła 3783 zł brutto (dane GUS).

...a ile wydać? Wynajęcie niewielkiego mieszkania (50 m2) w Zagrzebiu będzie cię kosztować od 1500 do 4500 kun (820-2200 zł, przy kursie 1 kuna=0,55 zł), przy czym czynsz nie obejmuje rachunków (ok. 1000 kun/mies.). W innych miastach ceny wynajmu są nieco niższe.
Do kosztów zakwaterowania musisz doliczyć wydatki na żywność, ubrania, komunikację czy środki czystości. Według Eurostatu, średnie ceny towarów spożywczych i napojów niealkoholowych w Chorwacji w 2014 r. wynosiły 90 proc. średniej unijnej (dla porównania w Polsce – 68 proc. średniej). Szczególnie drogo jest w miejscowościach nadmorskich, dlatego lepiej wybić sobie z głowy pomysł stałego stołowania się w restauracjach nastawionych na turystów.

Na swoim – czyli jak założyć firmę

Własna działalność. Jeśli chcesz rozpocząć działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, musisz zarejestrować się w Rejestrze Rzemieślników (Obrtni registar). Do wyboru masz działalność wolną, wiązaną (możliwą pod warunkiem zdania egzaminu zawodowego lub egzaminu mistrzowskiego) lub koncesjonowaną (możliwą po uzyskaniu koncesji). Wszystkie potrzebne formularze i dowody wpłaty niezbędne do rejestracji można bezpłatnie otrzymać w punktach serwisu HITRO.HR. Tam też należy odebrać dokument potwierdzający zawód rzemieślnika, założyć konto bankowe i zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego (HZZO). W ciągu 8 dni od rozpoczęcia wykonywania działalności rzemieślniczej należy zgłosić się do Urzędu Skarbowego w celu wpisu do rejestru podatników.

Spółki. W Chorwacji możesz zakładać spółki na takich samych zasadach, jak obywatele tego kraju. Do wyboru masz kilka form prawnych: spółki akcyjne (dioničarsko društvo - d.d.), z ograniczoną odpowiedzialnością (društvo s ograničenom odgovornošću - d.o.o.), jawne (javno trgovačko društvo – j.t.d.) i komandytowe (komanditno društvo – k.d.).
Do rozpoczęcia działalności konieczne jest uzyskanie wpisu do Rejestru Sądowego (Sudski registar) prowadzonego przez właściwe sądy gospodarcze. W tym celu musisz skorzystać z usług państwowej sieci punktów doradztwa HITRO.HR, działających w ramach Agencji Finansowej (FINA). Punkty funkcjonują na zasadzie „jednego okienka” - ułatwiają załatwienie w jednym miejscu większości spraw dotychczas załatwianych w różnego rodzaju urzędach administracji państwowej.
Do rejestracji spółki konieczne będzie przygotowanie dokumentów potwierdzonych notarialnie (m.in. umowy spółki, statutu i wniosku o rejestrację) w języku chorwackim. Pracownik HITRO.HR przekazuje je do właściwego Sądu Gospodarczego drogą elektroniczną (e-Tvrtka), a jeśli w dokumentacji nie ma błędów i braków, Sąd wpisuje spółkę do Rejestru, a do HITRO.HR przekazuje zaświadczenie i potwierdzenie o osobistym numerze identyfikacyjnym (OIB) nowopowstałej. W punktach HITRO.HR można również złożyć wniosek o nadanie chorwackiego odpowiednika REGONU-u, czyli numeru MB (Matični broj). Na koniec należy m.in. założyć konto w banku oraz zgłosić się w Urzędzie Skarbowym (właściwym dla miejsca siedziby spółki) w celu uzyskania wpisu do rejestru podatników podatku dochodowego oraz VAT. 
Koszty notarialne, związane z założeniem spółki, zależą od wielkości kapitału założycielskiego. Dla kapitału, który obecnie jest określony jako minimalny (20 000 kun) jest to równowartość około 2 650 euro.    

Poszukiwany/poszukiwana

W sezonie możesz szukać zatrudnienia w nadmorskich kurortach. Nie musisz nawet znać chorwackiego, bo bardziej ceniony jest niemiecki. Generalnie o pracę jest jednak trudno – stopa bezrobocia w maju 2015 r. wynosiła w Chorwacji 15,8 proc. (dane Eurostatu) – gorzej było tylko w trzech innych krajach południa Europy: na Cyprze, w Hiszpanii i Grecji.
W portalach z ofertami zatrudnienia najwięcej ogłoszeń dotyczy przedstawicieli handlowych, informatyków i inżynierów budowlanych.

Praca dla małolata

Prawo zezwala na zatrudnianie osób, które ukończyły 16 rok życia i zakończyły obowiązkową edukację. Nieletni nie mogą być jednak zatrudniani do prac w warunkach zagrażających zdrowiu.

Ciekawostki

→ Jeśli zakładasz w Chorwacji firmę, postaraj się o kartę FINA E-kartica. To wielofunkcyjna karta elektroniczna typu smart", umożliwiająca przedsiębiorcom bezpieczne i wygodne prowadzenie działalności gospodarczej.

Info w sieci

Ambasada Chorwacji w Polsce
Konsulat Chorwacji w Krakowie
Ambasada RP w Chorwacji
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Zagrzebiu
Chorwacki Urząd Pracy
Administracja podatkowa
Dziennik Urzędowy
Centrum informacji i poradnictwa zawodowego
Portal Moja Praca

Oferty pracy

www.posao.hr
www.oglasnik.hr