Luksemburg - magnes u podnóża Ardenów

W Luksemburgu opłaca się być nawet słaboopłacanym nocnym stróżem, bo minimalna pensja jest dwukrotnie wyższa od średniej pensji w Polsce. Rynek pracy jest jednak niewielki, bo całe księstwo ma tyle mieszkańców, co średnia polska metropolia.

Luksemburg

Najważniejsze formalności

Meldunek. Obowiązek meldunkowy nie istnieje, o ile zamierzasz przebywać w Luksemburgu krócej niż trzy miesiące i nie planujesz podjęcia pracy.

Legalizacja pobytu powyżej 90 dni. Jeżeli planujesz przebywać w Księstwie dłużej niż trzy miesiące, musisz w ciągu ośmiu dni złożyć deklarację przybycia (déclaration d’arrivée) w biurze ds. ludności lokalnego urzędu gminy (Administration Communale). Urzędnikom będziesz musiał przedstawić ważny dowód tożsamości oraz akt urodzenia lub małżeństwa. Drugi krok to wypełnienie formularza rejestracyjnego – masz na to 90 dni od momentu przybycia – dzięki czemu uzyskasz tzw. Carte de séjour, potwierdzającą prawo pobytu. Carte de séjour zachowuje ważność przez 5 lat, potem można ją przedłużyć na lat dziesięć. Warunkiem uzyskania karty jest jednak podjęcie pracy (co najmniej 10 godzin tygodniowo), założenie działalności, podjęcie studiów lub posiadanie wystarczających środków, umożliwiających samodzielną egzystencję. Carte de séjour wydawana jest bezpłatnie. Więcej szczegółów znajdziesz na stronie www.guichet.public.lu.

Formalności przy podejmowaniu pracy. Szukając pracy w Luksemburgu, zgłoś się do Agencji Rozwoju Zatrudnienia (l'Agence pour le Developpement de l'Emploi, ADEM), podlegającego Ministerstwu Pracy. Tam znajdziesz największą w kraju bazę ofert pracy, urzędnicy udzielą ci też wszystkich niezbędnych informacji nt. potwierdzania kwalifikacji zawodowych.
Umowę o pracę trzeba zawrzeć przed jej rozpoczęciem, inaczej popełnia się wykroczenie. Zanim cokolwiek podpiszesz upewnij się, że rozumiesz treść porozumienia. W Luksemburgu umowy mogą być zawierane w kilku językach urzędowych: francuskim, niemieckim i luksemburskim. Możesz zażądać od pracodawcy takiej wersji, która będzie dla ciebie bardziej zrozumiała. Zasada ta działa jednak również w drugą stronę: jeśli piszesz CV lub list motywacyjny, sprawdź, jakim językiem posługuje się adresat.
Umowy o pracę są podpisywane zwykle na czas nieokreślony, choć porozumienia terminowe też są dopuszczalne. Mogą być one zawarte na okres nieprzekraczający dwóch lat - i tylko dwukrotnie.

Warunki pracy

Godziny pracy. Luksemburczycy pracują 40 godzin tygodniowo, osiem godzin dziennie. W niektórych zawodach dzień pracy może być wyjątkowo dłuższy – i trwać 10 godzin (wówczas jednak pracownicy dostają dodatkowy dzień wolny w tygodniu). Nadgodziny nie mogą przekraczać dwóch godzin dziennie albo trzech dni w miesiącu. Minimalna zapłata za nadgodziny to 150 proc. stawki dla pracowników umysłowych i 125 proc. stawki dla pracowników fizycznych.

Podatki. Publiczne daniny należą tu do najniższych w Europie. Podatek dochodowy od osób fizycznych (Impots sur le Revenu) naliczanych jest według 17-stopniowej, progresywnej skali, maksymalna stawka wynosi 40 proc. Niski jest też VAT (Taxe sur la Valeur Ajoutee) – podstawowa stawka wynosi 15 proc. (obniżone: 12, 6 i 3 proc.) Firmy płacą 20 proc. albo 30 proc. podatku od swoich dochodów oraz 4 proc. podatku na fundusz dla bezrobotnych.

Urlop. Pracownicy mają prawo do 25-dniowego wypoczynku. Przysługuje on po przepracowaniu trzech miesięcy u jednego pracodawcy. Podobnie jak w Polsce, za każdy przepracowany miesiąc pracownik ma prawo do 1/12  urlopu.

Zasiłek dla bezrobotnych. Świadczenie przysługuje osobom, które pracowały co najmniej 16 godzin tygodniowo przez minimum 26 tygodni w ciągu ostatniego półrocza. Im dłużej w tym czasie pracowałeś – tym dłużej będziesz otrzymywał zasiłek. Więcej szczegółów na stronie luksemburskiej Agencji Rozwoju Zatrudnienia (ADEM).

Zarobki i koszty życia

Ile można zarobić
Płaca minimalna dla pracowników niewykwalifikowanych w 2014 r. wynosiła 1923 euro, dla wykwalifikowanych – ponad 2300 euro. To najwyższe stawki w całej Unii Europejskiej. Do rekordowych należą też średnie zarobki. Na stanowiskach dyrektorskich zarabia się ok. 8 tys. euro miesięcznie, a informatycy mogą liczyć na ok. 3,5 tys. euro. Według OECD przeciętna płaca w Luksemburgu w 2013 r. wynosiła 54 tys. euro rocznie, czyli w przeliczeniu (przy kursie 1 euro = 4,1 złotego) prawie 18,5 tysięcy złotych miesięcznie. Pracownicy umysłowi otrzymują wynagrodzenie co tydzień lub co miesiąc, pracownicy fizyczni – nie rzadziej niż co 16 dni.

... a ile trzeba wydać
Miejsca do zamieszkania najlepiej szukać poza głównymi miastami. W stolicy księstwa dwupokojowe mieszkanie kosztuje minimum 1300 euro miesięcznie, pokój - ok. 600 euro. Za najtańszy obiad trzeba zapłacić 14-15 euro, a kawa w barze kosztuje 4-6 euro. Ceny żywności i napojów są tu o kilkanaście procent wyższe od średniej unijnej (czyli prawie dwukrotnie wyższe niż w Polsce), ale alkohole i inne używki można kupić taniej niż np. w Irlandii, Wielkiej Brytanii czy Norwegii.

Na swoim - czyli jak założyć firmę

Własna działalność. Przedsiębiorcy rozpoczynający jednoosobową działalność gospodarczą w Wielkim Księstwie Luksemburga mają do wyboru zarejestrowanie firmy jako przedsiębiorstwa indywidualnego lub jednoosobowej spółki z o.o. Procedury różnią się w zależności od charakteru pracy - prawo Luksemburga wyróżnia trzy kategorie zawodów: rzemieślnicze, handlowe i wolne (m.in. agent nieruchomości). Obowiązkowe w każdym przypadku procedury obejmują: wniosek o założenie przedsiębiorstwa do Ministerstwa Klas Średnich, Turystyki i Budownictwa oraz rejestrację w kasie chorych, samorządzie zawodowym oraz urzędzie podatkowym. Większość przedsiębiorstw indywidualnych podlega również rejestracji w rejestrze handlowym oraz spółek.
Do założenia przedsiębiorstwa w formie jednoosobowej spółki z o.o. niezbędny jest akt założycielski oraz kapitał założycielski w wysokości minimum 12,4 tys. euro. Jako przedsiębiorca będziesz też miał obowiązek publikować w rejestrze handlowym: bilans, rachunek strat i zysków oraz raport z działalności. O pozostałe procedury zapytaj w Izbie Rzemieślniczej i Izbie Handlowej.

Spółki. Jeśli interesuje cię rozkręcenie większego biznesu, w Luksemburgu masz do wyboru: spółkę jawną (société en nom collectif - dwóch udziałowców, odpowiedzialność nieograniczona, statut częściowo publikowany), spółkę komandytową (société en commandite simple - dwóch udziałowców, odpowiedzialność nieograniczona, statut częściowo publikowany), spółkę akcyjną (société par actions, société anonyme - od dwóch udziałowców, odpowiedzialność ograniczona, akt notarialny, minimalny kapitał 31 tys. euro, statut publikowany w całości), spółkę komandytowo-akcyjną (société en commandite par actions - siedmiu udziałowców, akt notarialny, kapitał 31 tys. euro, statut publikowany w całości) oraz spółkę z o.o. (société à responsabilité limitée - od dwóch udziałowców, odpowiedzialność ograniczona, akt notarialny, kapitał od 1.240 euro, statut publikowany w całości; powyżej 25 udziałowców obowiązkowa rada nadzorcza) i spółdzielnię (coopérative, siedmiu udziałowców, odpowiedzialność w zależności od zapisu w statucie opublikowanym w całości).  Rejestracja firmy przez notariusza odbywa się w ciągu 15 dni, na wpis do rejestru handlowego (dziennika urzędowego Le Mémorial wydawanego przez Trybunał Handlowy) poczekasz ok. miesiąca. Koszt założenia firmy wynosi 1 proc. wysokości kapitału, musisz się też przygotować na opłatę notarialną (od 50 do 1.240 euro) i opłatę z tytułu rejestracji (40 euro). Szczegółowych informacji szukaj na stronie Ministerstwa Klas Średnich, Turystyki i Budownictwa.

Poszukiwany/poszukiwana

Najłatwiej pracę w Luksemburgu znajdą wysokiej klasy specjaliści, personel pomocniczy do pracy w instytucjach unijnych i ogrodnicy. Generalnie jednak o pracę jest trudno – rynek jest niewielki, a konkurencja olbrzymia. Do Luksemburga w poszukiwaniu pracy przyjeżdżają tysiące Francuzów i Niemców z okolicznych regionów.
W listopadzie 2014 r. bezrobocie w Luksemburgu wynosiło – według Eurostatu – zaledwie 5,9 proc. Lepsza sytuacja na rynku pracy panowała tylko w Austrii, Niemczech, Czechach i na Malcie.

Praca dla małolata

Jeżeli masz mniej niż 18 lat (ale więcej niż 15), na podjęcie pracy potrzebujesz zgody rodziców lub opiekunów. Pracownicy w wieku 15-16 lat otrzymują 75 proc. minimalnego wynagrodzenia, 17-latkowie – 80 proc. Więcej informacji na stronie luksemburskiego Ministerstwa Pracy i Zatrudnienia.

Ciekawostki

→ To nieprawdopodobne, ale prawie połowa osób pracujących w Luksemburgu mieszka... poza jego granicami. Do państewka dojeżdżają głównie Niemcy, Belgowie i Francuzi, zamieszkali tuż przy jego granicach.
--> Raczej nie licz na pracę sezonową Luksemburgu, bo ofert jest mało. Szczęścia możesz poszukać jesienią, podczas winobrania w rejonie Mozeli, a także wiosną, gdy pracowników szukają niektóre kawiarnie, cukiernie i bary.
--> Podatki i zabezpieczenie społeczne są stosunkowe niewysokie, więc wynagrodzenie netto jest dosyć atrakcyjne. Składki na ubezpieczenie zdrowone to 5.60 proc. dla pracowników fizycznych i 2,8 proc. dla pracowników umysłowych (płacone przez pracownika i pracodawcę). Składka emerytalna to 8 proc. (płacone przez pracownika i pracodawcę).

Opracowano na podstawie informacji biura EURES oraz danych Eurostatu, OECD i instytucji luksemburskich.