Bułgaria

Studia w Bułgarii to oferta raczej dla mocno zdeterminowanych albo zakochanych w tym kraju. Minusy to wysokie czesne i niewielki prestiż miejscowych uczelni, plusy – piękne krajobrazy i tanie wino.

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Bułgaria zaprasza na studia na 51 uczelni, w tym 37 publicznych i 14 prywatnych. Są to uniwersytety (universiteti), wyższe szkoły specjalistyczne (spezializirani visshi uchilishta) i koledże o profilu zawodowym (samostojatelni kolei). Studia doktoranckie oferuje również m.in. Bułgarska Akademia Nauk i niektóre instytuty naukowe. Pełna lista uczelni znajduje się na stronie www.studyinbulgaria.bg. Rok akademicki trwa w Bułgarii 32 tygodnie i jest podzielony na dwa semestry. Dokładne terminy rozpoczęcia nauki ustalają uczelnie.

Stopnie akademickie.Bułgaria uczestniczy w Procesie bolońskim, w kraju tym obowiązuje więc trzystopniowy system wyższej edukacji. Maturzyści mają do wyboru trzy- lub czteroletnie studia I stopnia. Te pierwsze – zwykle zawodowe - kończą się uzyskaniem tytułu professional bachelor in... (w szkołach specjalistycznych) lub college degree (w koledżach), te drugie - dyplomem licencjata (bachelor). Studia II stopnia obejmują kierunki roczne lub dwuletnie (w zależności od długości studiów I stopnia), umożliwiające uzyskanie dyplomu magistra (master). W przypadku medycyny, stomatologii, prawa, architektury i niektórych innych kierunków dostępna jest ścieżka zintegrowana, 5- lub 6-letnia. Studia III stopnia – czyli doktoranckie – trwają minimum 3 lub 4 lata. By zakończyć każdy etap studiów trzeba zdać państwowy egzamin i obronić pracę. Studenci mogą wybrać kierunki w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin, dostępne są też kursy zdalne.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. Każda uczelnia samodzielnie prowadzi rekrutację i ustala zasady przyjęć. Podstawą do ubiegania się o miejsce jest dyplom maturalny wraz z Suplementem do Dyplomu, czyli formularzem precyzującym charakter odebranego dotąd wykształcenia. Świadectwo dojrzałości należy przetłumaczyć na język bułgarski, poświadczyć w bułgarskim konsulacie w Polsce i nostryfikować w biurze ENIC/NARIC (działa przy Ministerstwie Edukacji, Młodzieży i Nauki). Dyplom i certyfikat jego nostryfikacji należy dostarczyć na uczelnię wraz z kompletem pozostałych dokumentów. Pracownikom uczelni trzeba przedstawić formularz aplikacyjny (z opisem poziomu znajomości j. bułgarskiego), zaświadczenie o stanie zdrowia (do zdobycia w konsulacie), kopię dokumentu tożsamości (przetłumaczoną i potwierdzoną notarialnie) oraz cztery zdjęcia.

Terminy. Uczelnie prowadzą rekrutację w różnych terminach – warto je sprawdzić na stronach szkół. Dla przykładu Uniwersytet Sofijski przed rokiem akademickim 2012/13 aplikacje przyjmował jedynie przez dwa tygodnie: od 25 czerwca do 7 lipca. W 2013 r. może być podobnie, lepiej więc nie czekać z kompletowaniem dokumentów. Inaczej jest na Uniwersytecie Ekonomicznym w Warnie. Tam dokumenty można składać (lub przesłać mailem) do 30 września. Uniwersytet w Płowdiw przyjmuje aplikacje od studentów z zagranicy od 1 maja do 20 września.

Egzaminy. Niestety, trzeba je zdać. Większość uczelni wymaga zaliczenia egzaminów pisemnych, część prowadzi jednak konkursy świadectw lub organizuje testy predyspozycji. Uniwersytet Sofijski listę najlepszych kandydatów ustala biorąc pod uwagę zarówno wyniki egzaminów, jak i oceny na świadectwie maturalnym. Egzaminy na tej uczelni odbywają się zwykle na przełomie lipca i sierpnia.

Znajomość języka, certyfikaty

Bułgaria konsekwentnie rozwija i coraz aktywniej promuje ofertę studiów w językach angielskim, niemieckim i francuskim. Głównie chodzi tu o kierunki medyczne (medycyna, farmacja, pielęgniarstwo) oraz architekturę. Kto ma ochotę studiować po angielsku, musi przedstawić certyfikat TOEFL (min. 550 punktów), IELTS (ocena min. 6.0) lub FCE (First Certificate in English). W przypadku jęz. francuskiego wymagane są certyfikaty DELF (Diplôme d’Etudes en Langue Française) lub DALF (Diplôme Approfondi de Langue Française), a niemieckiego – np. TestDaF (Test Deutsch als Fremdsprache). Kto ma ochotę studiować w języku bułgarskim, musi zaliczyć rok przygotowawczy (rekrutacja zwykle do 30 września) lub przejść intensywny kurs. Np. Uniwersytet Sofijski zaprasza na zajęcia trwające 9 miesięcy (800 - 1000 godzin), w nie większych niż 10-osobowe grupach, za „jedyne” 3300 euro. Zdanie końcowego egzaminu oznacza otrzymanie państwowego certyfikatu i umożliwia podjęcie studiów.

Pozwolenie na pobyt

By mieszkać w Bułgarii dłużej niż przez 90 dni musisz uzyskać pozwolenie (residence certificate) typu A (na maksymalnie pięć lat) lub B (na czas nieokreślony). Jeśli studiujesz, nie będziesz miał z tym problemu. Dokumenty składa się w Wydziale ds. Migracji bułgarskiego MSW. Urzędnicy wymagają dokumentu tożsamości, potwierdzenia podjęcia studiów, dowodu uiszczenia opłaty za pozwolenie oraz zaświadczenia o posiadaniu wystarczających środków finansowych. Szczegółowe informacje znajdziesz w Ambasadzie Republiki Bułgarii oraz na stronie bułgarskiego MSW.

Koszty studiów i zakwaterowania.

Czesne. Studia w Bułgarii są płatne - i dość drogie. Stawki różnią się w zależności od uczelni. Na kierunkach technicznych rok studiów I stopnia kosztuje od 2200 do 3500 euro, na kierunkach ekonomicznych – od 2200 do 4000, a za medycynę, stomatologię i farmację trzeba zapłacić od 5500 do 8000 euro. Opłata za naukę na kierunkach wykładanych w językach obcych wynosi od 3800 do 6500 euro rocznie (w zależności od poziomu studiów).

Utrzymanie i zakwaterowanie. Bułgarskie uniwersytety oferują miejsca w akademikach i kampusach studenckich. Ceny nie są wygórowane. Dwuosobowy pokój z łazienką i współdzielonym aneksem kuchennym kosztuje 35-70 euro miesięcznie, trzyosobowy - 30 euro. Wynajem mieszkania kosztuje od 150 do 300 euro. W sumie, by przeżyć miesiąc w Bułgarii trzeba mieć ok. 400–500 euro.

Życie studenckie

Bułgaria to kraj tani, ciekawy i prężnie się rozwijający. Nie możemy jednak liczyć na to, że znajdziemy się w centrum europejskiego życia towarzyskiego lub kulturalnego. Zagranicznych studentów na bułgarskich uczelniach jest niewielu, organizacja studiów pozostawia czasami wiele do życzenia, a poziom nauki nie dorównuje uczelniom z zachodniej Europy. Jest za to piękna przyroda, dobre wino i przyjazny klimat.

Stypendia

Studenci z Polski mogą ubiegać się o stypendia w ramach programu CEEPUS II. Wszystkie szczegóły na stronie Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej. Stypendia naukowe i socjalne przyznają również uniwersytety (ale tylko dla studiujących w jęz. bułgarskim), każdy według nieco innych kryteriów. Informacje o stypendiach na Uniwersytecie Sofijskim znajdziesz na stronie internetowej Departamentu Nauczania Języków Obcych i Studentów Międzynarodowych.

Praca dla studenta

Rynek pracy jest otwarty, trudno jednak zarobić pieniądze na studia. Płaca minimalna w przeliczeniu na euro w sierpniu 2011 r. wynosiła zaledwie 122 euro, a średnia 310 euro. Znacznie powyżej średniej zarabiają mieszkańcy Sofii oraz Warny i Płowdiw. Pierwsze kroki w poszukiwaniu pracy należy skierować do uczelnianego biura karier. Z pewnością pomogą również organizacje studenckie i młodzieżowe. Więcej informacji znajdziesz na stronie bułgarskiej Krajowej Agencji ds. Zatrudnienia. Możesz też skorzystać z internetowych wyszukiwarek ofert pracy: www.jobtiger.bg, www.jobs.bg, www.itjobs.bg, www.need.bg.

Linki

Stowarzyszenie Studentów Studiów Międzynarodowych
Studencki Klub Nauk Politycznych w Bułgarii
Centrum Karier Uniwersytetu Sofijskiego
Bułgarska Agencja ds. Oceny i Akredytacji
Strona poświęcona Bułgarii