Czechy

Darmowe studia, nocleg za 400 zł miesięcznie, jedzenie i picie (niskoprocentowe) tańsze niż w Polsce, do tego sympatyczny, unikalny klimat czeskich miast. Studiowanie w Czechach ma wiele walorów. Także ten, że wykładowcę równie często, jak na uczelni, można spotkać w... pubie.

tańczący dom w Pradze

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. W Czechach uczyć się można na 28 uniwersytetach (26 publicznych i dwóch państwowych) oraz 45 prywatnych uczelniach wyższych. Dostępne są również płatne, trzyletnie wyższe szkoły zawodowe, w których nauka kończy się egzaminem – często praktycznym – i uzyskaniem certyfikatu dyplomowanego specjalisty (DiS). Studenci mają wybór: mogą zdecydować się na studia stacjonarne, niestacjonarne lub tryb mieszany. Zimowa sesja egzaminacyjna przypada na przełom stycznia i lutego, letnia – na czerwiec i pierwsze dni lipca.

Stopnie akademickie. Czechy uczestniczą w Procesie bolońskim, nauka podzielona jest więc za trzy etapy. Pierwszy cykl – trzy- lub czteroletni kończy się uzyskaniem tytułu licencjata (Bakalár). Drugi cykl, który może być krótszy (po licencjacie, 1 - 3 lata) lub dłuższy (po maturze, 5 – 6 lat) prowadzi do uzyskania tytułu magistra lub pokrewnych: magistra sztuki, inżyniera, inżyniera architekta, a po studiach medycznych lub weterynaryjnych – doktora. Trzeci cykl nauki to zwykle 3-letnie studia doktoranckie.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i warunki formalne. Podstawą do ubiegania się o miejsce na studiach jest świadectwo maturalne – między Polską a Czechami obowiązuje umowa o wzajemnej uznawalności wykształcenia. Czeskie szkoły wyższe mogą wprowadzać jednak dodatkowe wymagania. Starania o studia na Uniwersytecie Masaryka w Brnie zacząć trzeba od wypełnienia i przesłania internetowego formularza, w 2009 roku przyjmowano go do 28 lutego) i opłacenia wpisowego (na większości kierunków 400 koron, czyli kilkanaście euro) – wtedy można przystąpić do egzaminów. Na Uniwersytecie Karola w Pradze każdy wydział ma własne procedury rekrutacyjne. Listę wydziałów i linki do formularzy aplikacyjnych znajdziesz tutaj.

Terminy. Nieprzekraczalnym terminem składania formularzy aplikacyjnych na studia magisterskie i licencjackie na Uniwersytecie Karola jest 1 lutego. Każda z uczelni sama decyduje jednak o procedurach, terminy rekrutacji mogą się więc różnić. W 2009 r. Uniwersytet Masaryka aplikacje przyjmował do końca lutego.

Egzaminy. Każda z uczelni przeprowadza je autonomicznie. Uniwersytet Karola w Pradze egzaminuje kandydatów od lipca do września. Testy są zróżnicowane, w zależności od wydziału: mogą to być egzaminy pisemne, ustne lub praktyczne.

Znajomość języka, certyfikaty

Nauka odbywa się w języku czeskim, uczelnie wymagają więc dokumentów poświadczających jego znajomość. Listę firm i instytucji prowadzących zajęcia z języka czeskiego dla obcokrajowców znajdziesz na stronach czeskiego portalu edukacyjnego. Największe uniwersytety oferują jednak możliwość nauki w językach obcych, bogata jest szczególnie oferta Uniwersytetu Karola w Pradze.

Pobyt i ubezpieczenie

Formalności. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Czeskiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w dobrym stanie technicznym i pozwala na ustalenie tożsamości. Jeśli pobyt w Czechach ma być dłuższy niż 90 dni, należy zgłosić się do lokalnego urzędu po potwierdzenie prawa pobytu.

Ubezpieczenie. Obowiązuje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Trzeba jednak pamiętać, że EKUZ uprawnia do korzystania wyłącznie z podstawowych usług medycznych. Jeśli więc wyjeżdżasz do Czech na dłużej, lepiej pomyśl o wykupieniu dodatkowych prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia na uczelniach państwowych i publicznych są bezpłatne. Czesne trzeba zapłacić, gdy się się pobierać naukę w języku obcym. Płatna jest też nauka na uczelniach prywatnych.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Uczelnie oferują płatne miejsca w akademikach. Dla przykładu, Uniwersytet im. Franciszka Palackiego w Ołomuńcu wynajmuje dwuosobowe pokoje w cenie 77 – 96 koron za dzień od osoby (to ok. 10 – 15 złotych). Miesięcznie trzeba się więc liczyć z wydatkiem rzędu 350 – 450 zł. W pokojach jest bezpłatny dostęp do internetu, obowiązuje depozyt w wysokości 2500 koron. Zakwaterowania można też szukać na własną rękę, mieszkania są jednak sporo droższe. W sumie koszty życia w Czechach są porównywalne z polskimi – w restauracjach poza centrami miast można zjeść tanio i do syta.

Życie studenckie

Czeskie uniwersytety nie należą może do najbardziej znanych i poważanych w Europie, ale studenci podkreślają ich niecodzienny, zwykle sympatyczny klimat. Wszędzie leje się piwo, wykładowców spotkać można równie często na uczelni, jak i w pubie. Drażni co prawda czeskie umiłowanie do supermarketów (małe sklepy spożywcze należą do rzadkości), ale można się do tego przyzwyczaić. Czesi, choć generalnie nie przepadają za Polakami, na studentów z naszego kraju patrzą życzliwie i z wyrozumiałością.

Stypendia

Zagraniczni studenci mogą liczyć na stypendia w ramach środkowoeuropejskiego programu współpracy akademickiej CEEPUS. Więcej na ten temat na stronie Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej. Informacji o stypendiach warto też poszukać na stronach internetowych Ambasady Czeskiej w Polsce. Czeskie uczelnie fundują też stypendia naukowe i socjalne.

Praca dla studenta

Wszystkie duże czeskie uczelnie prowadzą Biura Karier, gromadzące – często w formie elektronicznej – oferty pracy dla studentów. Możliwości zarobku można jednak szukać również na własną rękę – nie jest bowiem wymagane pozwolenie na pracę. O zatrudnienie w trakcie studiów nie powinieneś się martwić - w czerwcu 2017 r. stopa bezrobocia wynosiła zaledwie 2,9 proc. i była najniższa w Unii Europejskiej.