Estonia

„90 proc. zagranicznych studentów twierdzi, że Estonia to doskonałe miejsce do życia” - takim sloganem reklamują się estońskie uczelnie wyższe. Faktycznie, ten niewielki kraj na północnym wschodzie Europy nie ociąga się z reformami – ani w gospodarce, ani w szkolnictwie wyższym.

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Studiować w Estonii można na 33 wyższych uczelniach. Siedem z nich (cztery uniwersytety, dwie akademie artystyczne i szkoła biznesu) prowadzą kierunki z wykładowym angielskim. Wśród pozostałych są m.in. 22 wyższe szkoły specjalistyczne (10 państwowych i 12 prywatnych). Pełen wykaz uczelni oraz wyszukiwarkę kierunków znajdziesz na stronie www.studyinestonia.ee.

Stopnie akademickie. Tak jak w większości krajów Europy, studia podzielone są na 3 etapy. Studia I stopnia (licencjackie) na uczelniach akademickich trwają zwykle trzy lata i kończą się uzyskaniem tytułu licencjata (bakalaureusekraad). Na uczelniach specjalistycznych nauka trwa trzy lub cztery lata, a studenci na koniec uzyskują dyplom ukończenia szkoły wyższej (rakenduskõrgharidusõppe diplom). Studia II stopnia (magistriõpe) na większości kierunków trwają dwa lata, po których zdobywa się tytuł magistra (magistrikraad). Wyjątkiem są kierunki medyczne i niektóre inżynieryjne (medycyna, stomatologia, farmacja, architektura, inżynieria lądowa), oferowane w cyklu zintegrowanym, 5- lub 6-letnim, zaraz po maturze. Najambitniejsi mogą wybrać się na studia III stopnia (doktoranckie, doktoriõpe), trwające minimum trzy lub cztery lata, po których uzyskuje się tytuł doktorikraad. Rok akademicki trwa 20 tygodni i podzielony jest na dwa semestry – zimowy (od ostatniego tygodnia sierpnia do grudnia) i letni (od stycznia do maja). Każdy kończy się czterotygodniową sesją egzaminacyjną, podobną do polskiej. Egzaminy są zarówno ustne, jak i pisemne. Obowiązuje sześciostopniowa skala oceniania: 0 lub F to ocena najsłabsza (puudulik, opanowane mniej niż 50 proc. materiału), A lub 5 to stopień najwyższy (suurepärane, student udowodnił znajomość ponad 91 proc. materiału).

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. Rekrutację prowadzą samodzielnie uczelnie i to z nimi należy się kontaktować. Generalne warunki przyjęcia na studia są podobne do obowiązujących w innych krajach Europy: kandydat musi posiadać dyplom potwierdzający ukończenie wcześniejszego etapu nauki (w przypadku chętnych na studia I stopnia – dyplom maturalny) oraz certyfikat znajomości języka angielskiego (gdy stara się o przyjęcie na kierunek wykładany w tym języku). Na Uniwersytecie w Tallinie rekrutacja zaczyna się od wypełnienia internetowego formularza. Następnie należy go wydrukować i wysłać na uczelnię wraz ze świadectwem dojrzałości i wykazem zaliczeń (transcript of records) - Uniwersytet wymaga zarówno oryginałów, jak i tłumaczeń, wszystkie dokumenty muszą być potwierdzone notarialnie. Przez internet przesłać trzeba dodatkowo kopię dowodu tożsamości i potwierdzenie wpłaty wpisowego (40 euro).

Terminy. Rekrutacja zwykle rozpoczyna się już na początku roku, a kończy latem. Np. w 2013 r. na Uniwersytecie w Tallinie dokumenty od obywateli państw UE przyjmowane będą od 7 stycznia do 1 lipca.

Egzaminy. Większość uczelni wymaga zdania egzaminów wstępnych. Uniwersytet w Tallinie w okresie od stycznia do lipca każdego roku na większości kierunków organizuje je co miesiąc. Na niektórych uczelniach można się też spodziewać obowiązkowych testów, konieczności przejścia rozmowy kwalifikacyjnej, napisania eseju lub przedstawienia portfolio.

Znajomość języka, certyfikaty

Estońskie uczelnie honorują wszystkie najważniejsze certyfikaty znajomości języka angielskiego (IELTS, TOEFL, CAE, CPE), może się jednak zdarzyć, że będą wymagały zdania dodatkowego egzaminu. Certyfikaty Cambridge zdobyć można w Tallinie – przy miejscowym uniwersytecie działa Centrum Językowe.

Pozwolenie na pobyt.

By móc mieszkać w Estonii dłużej niż 90 dni, należy przed upływem tego okresu zgłosić się do Biura Ewidencji Ludności w lokalnym magistracie. Listę biur znaleźć można tutaj. Urzędnikom należy przedstawić dowód osobisty i potwierdzenie wynajęcia lokalu (akademika). W ciągu miesiąca od zarejestrowania należy zgłosić się do Rady ds. Obywatelstwa i Migracji i postarać się o kartę tożsamości (ID card), która stanowi potwierdzenie prawa do tymczasowego pobytu w Estonii. By uzyskać kartę, należy przedstawić wniosek, dowód osobisty, kolorowe zdjęcie w formacie 4x5 cm oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty (24,28 euro). Prawo pobytu przyznawane jest na pięć lat, o każdej przeprowadzce powinieneś urzędników informować. Dodatkowe informacje znajdziesz na stronie estońskiej policji.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia w Estonii są płatne, ale wysokość czesnego jest mocno zróżnicowana – zależy od uczelni, kierunku i stopnia studiów. Za rok nauki zapłacisz od tysiąca do prawie ośmiu tysięcy euro. Dla przykładu - na Uniwersytecie w Tallinie studia prawnicze kosztują od 1500 do 1650 euro za rok, antropologia 830 euro, a studia doktoranckie są darmowe.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Jeśli szukasz miejsca do zamieszkania, zacznij od uczelni – niektóre z nich oferują miejsca w akademikach. Miesięcznie za pokój zapłacisz od 80 do 190 euro. Najtańsze mieszkania „na mieście” to wydatek co najmniej 100 euro, ale jeśli zależy ci na dobrym standardzie i dogodnej lokalizacji – przygotuj się raczej na wydanie 500 euro miesięcznie. Właściciele mieszkań zwykle pobierają kaucję w wysokości trzymiesięcznego czynszu, zdarza się też, że obcokrajowcom dyktują wyższe stawki. By się przed tym uchronić, poproś o pomoc miejscowych studentów. Szukając ofert na wolnym rynku, zajrzyj na portale: www.kv.ee, www.city24.ee oraz www.estate24.ee. W sumie by przeżyć miesiąc w Estonii będziesz potrzebował ok. 300-400 euro. Za obiad w restauracji studenckiej zapłacisz od 3 do 7 euro, za bilet autobusowy od 0,5 euro do 1,6 euro.

Życie studenckie

Estonia już dawno nie przypomina dawnej republiki sowieckiej. Od lat stara się naśladować sąsiadów ze Skandynawii, inwestując w nowoczesne technologie. Pod względem liczby spraw, które na uczelniach można załatwić przez internet, Estonia jest z pewnością w światowej czołówce. Konsekwentnie rozwijana oferta studiów w języku angielskim nie tylko przyciąga przybyszów z innych krajów, ale także buduje prestiż miejscowych uniwersytetów. Estończycy nie są narodem specjalnie rozrywkowym, nie znaczy to jednak, że w Tallinie czy innych ośrodkach uniwersyteckich nie ma dobrych miejsc do zabawy.

Stypendia

Studenci studiów magisterskich z krajów UE mogą się starać o rządowe stypendium w wysokości 287 euro miesięcznie, pod warunkiem, że zamierzają zrealizować w Estonii pełen cykl studiów. Program wsparcia realizowany jest przez Centrum Edukacji Wyższej przy Fundacji Archimedesa (master@archimedes.ee), ale ostateczne decyzje podejmują uczelnie. Więcej informacji w ulotce. O inne rodzaje wsparcia pytaj w Ambasadzie Estonii oraz na uczelniach.

Praca dla studenta

By podjąć pracę nie potrzebujesz żadnych pozwoleń. Nie obowiązują też żadne ograniczenia, jeśli chodzi o tygodniową liczbę godzin, które możesz przepracować. Średnia pensja w Estonii wynosi ok. 760 euro (2011 r.), a minimalna – 278 euro (2010 r.). Ofert pracy szukaj w uczelnianych biurach karier, w internecie i bezpośrednio w firmach. Pisz maile zamiast dzwonić – ta druga metoda raczej nie jest tu mile widziana.

Linki

Policja i Straż Graniczna Estonii
Estońskie Stowarzyszenie Studentów
Centrum nauki jęz. estońskiego na Uniwersytecie w Tartu