Portugalia

Na największych miejscowych uczelniach przybysze z zagranicy stanowią ponad 10 proc. ogółu. To spore osiągnięcie jak na kraj, w którym poziom organizacji i finansowania wyższych uczelni nie jest tak wysoki, jak w najbogatszych państwach UE. Zalety Portugalii coraz częściej doceniają także Polacy.

Dwoje młlodych ludzi przed wieżą w Belem w Lizbonie

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Publiczne szkolnictwo wyższe w Portugalii obejmuje 15 uniwersytetów oraz 20 szkół zawodowych, m.in. technicznych, hotelarskich czy pielęgniarskich. W sektorze prywatnym do wyboru jest kilkadziesiąt kolejnych szkół szczebla uniwersyteckiego i pozauniwersyteckiego. Działają tu również cztery wyższe uczelnie wojskowe oraz jeden uniwersytet katolicki. Pełen wykaz uczelni znaleźć można na stronie portugalskiego ministerstwa szkolnictwa wyższego (Direcção-Geral do Ensino Superior). Jeśli chcesz poznac ofertę portugalskich szkół, zajrzyj tutaj.

Stopnie akademickie. Studia licencjackie (licentiatura) na uniwersytetach trwają 3 lub 4 lata i umożliwiają uzyskanie tytułu licenciado. Na politechnikach nauka trwa 3 lata. Studia II stopnia (mestrado) – trwające od 1,5 roku do dwóch lat – kończą się zdobyciem tytułu magistra (mestre). Tytuł doktora (doutor) otrzymuje się po kolejnych 3 latach nauki, zakończonej obroną pracy doktorskiej. W przypadku niektórych kierunków dostępna jest też ścieżka zintegrowana, tzn. 5- lub 6-letnie studia magisterskie (od razu po maturze).

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. By rozpocząć naukę w Portugalii konieczne jest świadectwo maturalne oraz – w przypadku uczelni publicznych - zdanie egzaminów wstępnych (concurso nacional público). Każdy kandydat na studia w Portugalii może wskazać sześć szkół, którymi jest zainteresowany. Im lepiej zda egzaminy wstępne, tym większa szansa, że dostanie się na uczelnię pierwszą na liście. Podania o udział w egzaminie można składać elektronicznie. Liczba miejsc na poszczególnych kierunkach publicznych uczelni jest corocznie ogłaszana przez uczelnie w porozumieniu z portugalskim ministerstwem nauki. Uznawalnością dyplomów zajmuje się biuro sieci ENIC-NARIC. Informacje na temat zasad rekrutacji na uczelnie prywatne można znaleźć na stronie ministerstwa szkolnictwa wyższego.

Terminy. W roku szkolnym 2012/2013 zgłoszenia do udziału w egzaminie (w I turze) przyjmowane były od 16 lipca do 10 sierpnia. W kolejnych latach sytuacja powinna wyglądać podobnie. Szczegółowy harmonogram (w jęz. portugalskim) jest na stronie ministerstwa szkolnictwa wyższego.

Egzaminy. By móc podjąć studia, na egzaminie wstępnym trzeba zdobyć co najmniej 95 punktów. Szczegółowe informacje na temat zasad egzaminowania można znaleźć na stronie Uniwersytetu w Coimbrze oraz w przewodnikach przygotowanych przez miejscowe ministerstwo szkolnictwa wyższego.

Znajomość języka, certyfikaty

By podjąć studia na portugalskich uczelniach, trzeba wykazać się znajomością miejscowego języka. Specjalne kursy dla cudzoziemców organizują wszystkie większe uczelnie. Np. Instytut Uniwersytecki w Lizbonie zaprasza na kursy roczne i półroczne na poziomach od A1 do C2 (szczegóły tutaj). Najpowszechniej honorowanym certyfikatem jest PLIC (Portuguese Language International Certificate). W Portugalii można też studiować w języku angielskim – np. na Instytucie Uniwersyteckim w Lizbonie.

Pozwolenie na pobyt

By wjechać do Portugalii, wystarczy dowód osobisty lub paszport. Pobyt trwający nie dłużej niż 90 dni nie wymaga dopełniania żadnych formalności. Jeśli jednak chcesz zostać w Portugalii dłużej, powinieneś potwierdzić swoje prawo pobytu w Urzędzie ds. cudzoziemców i granic (Serviço de Estrangeiros e Fronteiras). Po złożeniu stosownych dokumentów (dowód osobisty, dwa zdjęcia, dowód ubezpieczenia i przyjęcia na studia oraz potwierdzenie posiadania wystarczających środków finansowych) dostaniesz kartę pobytu (Cartão de Residência para Cidadão Comunitário). Wniosek znajdziesz tutaj.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Nauka jest płatna, a wysokość opłat ustalają uczelnie. Czesne na studiach licencjackich wynosi od 630 do 1000 euro za rok (dane z 2012 r.). Widełki ustala państwo: minimalna opłata zrównywana jest co roku z 1,3 pensji minimalnej, a maksymalna – waloryzowana o wskaźnik inflacji.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Ceny w Portugalii są tylko nieznacznie wyższe niż w Polsce, koszty utrzymania nie powinny więc stanowić problemu. Bilet do kina kosztuje 5 euro, bilet na metro w Lizbonie 75 eurocentów, autobusowy – 1,3 euro. Kawę kupisz za 60 eurocentów, a za wejście na dyskotekę zapłacisz 10 euro. W sumie miesięcznie na jedzenie, transport i drobne przyjemności wydasz ok. 600-700 euro. Warto postarać się o kartę studencką i korzystać z uczelnianych barów i cafeterii. Dla przykładu na Uniwersytecie w Lizbonie dwudaniowy obiad ze szklanką soku lub mleka i deserem kosztuje 2,35 euro, w niedrogiej restauracji – ok. 7 euro. Największą część miesięcznego budżetu pochłoną koszty zakwaterowania. Znalezienie wolnego pokoju czy mieszkania dla studenta po rozpoczęciu roku szkolnego jest trudne – warto więc rozglądać się na zakwaterowaniem dużo wcześniej. Szukając miejsca w hostelach, koniecznie wejdź na stronę www.juventude.gov.pt - znajdziesz tam listę hosteli w Portugalii oraz wskazówki, jak zarezerwować sobie miejsce w jednym z nich. Jeśli wolisz mieszkanie „na mieście”, skontaktuj się ze zrzeszeniem studentów na swojej uczelni – zwykle dysponują bazą ofert. Przygotuj się jednak na poważniejszy wydatek. Za wynajęcie małego mieszkania w dużym portugalskim mieście zapłacić trzeba ok. 250 - 350 euro miesięcznie – plus depozyt tuż po podpisaniu umowy.

Życie studenckie

Portugalski system oceniania może cię zaskoczyć: studenci dostają oceny od 0 do 20, przy czym by zdać, trzeba zasłużyć przynajmniej na 10. Ocena dobra to 14 i 15, ocena doskonała – 20. Rok akademicki zaczyna się w październiku i składa z dwóch 16-tygodniowych semestrów. Po każdym z nich następuje 4-tygodniowa sesja egzaminacyjna.

Stypendia

Można liczyć zarówno na stypendia naukowe, jak i socjalne. Te pierwsze sięgają 2,5 tys. euro rocznie, te drugie uzależnione są od dochodów na członka rodziny i wynoszą od 1 do 6 tys. euro. Działa również system kredytów studenckich. Więcej informacji w Eurypedii oraz na stronach internetowych szkół.

Praca dla studenta

Pozwolenie na pracę nie jest wymagane, nie łudź się jednak, że pracując po zajęciach zarobisz na swoje utrzymanie. Portugalia należy do najbiedniejszych państw Unii Europejskiej, zarobki nie są więc szczególnie atrakcyjne. W poszukiwaniu pracy lub fachowej porady warto udać się do biura karier na swojej uczelni. Jego pracownicy doradzą, jak napisać CV lub list motywacyjny, udostępniają tez bazę danych o ofertach pracy dla studentów i absolwentów.