Słowenia

W sklepach płaci się w euro, w urzędach bez problemu można się porozumieć po angielsku, a standard życia przypomina zachodnią Europę. Skok cywilizacyjny, jaki wykonała Słowenia w ciągu ostatnich 20 lat robi wrażenie. Postęp widać też na uczelniach, choć oferta kierunków z wykładowym angielskim mogłaby być szersza.

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. W tym niewielkim kraju działają cztery uniwersytety (Ljubljana, Maribor, Primorska, Nowa Gorica) oraz kilkanaście innych, prywatnych i publicznych szkół wyższych, m.in. zawodowych i artystycznych. Wizytówki najważniejszych szkół znajdziesz na stronie www.slovenia.si, a pełną listę akredytowanych uczelni na stronie słoweńskiego ministerstwa edukacji.

Stopnie akademickie. Studia podzielone są na trzy etapy. Pierwszy z nich to studia licencjackie o profilu zawodowym lub akademickim. Ich absolwenci otrzymują tytuł (słoweń.) diplomirani… z określeniem dziedziny (dyplom UN) lub diplomirani (dyplom VS). Po studiach II stopnia (magisterskich) uzyskuje się tytuł (słoweń.) magister (po studiach technicznych - magister inženir, nauczycielskich - magister profesor, a artystycznych - magister akademski). Absolwenci medycyny, stomatologii, farmacji i weterynarii zdobywają tytuły (odpowiednio: doktor medicine, doktor dentalne medicine, magister farmacije, doktor veterinarske medicine). Po ukończeniu studiów doktoranckich (III stopień) uzyskują tytuł (słoweń.) doktor znanosti.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. Liczba miejsc na poszczególnych uczelniach jest limitowana, co roku ogłasza ją słoweńskie ministerstwo szkolnictwa wyższego. Podstawowy warunek ubiegania się o przyjęcie na studia to posiadanie świadectwa maturalnego lub równoważnego dokumentu. Oprócz niego kandydaci muszą przedstawić świadectwo zdrowia, dowód uiszczenia stosownej opłaty i potwierdzenie znajomości języka słoweńskiego. Szczegółowe informacje znaleźć można na stronach internetowych uczelni.

Terminy. Ogłoszenia o naborze na studia licencjackie pojawiają się w lutym. Uczelnie organizują wówczas dni otwarte, prezentując swą ofertę. Dokumenty przyjmowane są od marca do czerwca. Ostateczną listę przyjętych studentów ogłasza się w lipcu, sierpniu lub wrześniu.

Egzaminy. Uczelnie przeprowadzają zwykle konkursy świadectw. W uczelniach artystycznych można się spodziewać testów umiejętności, a w szkołach sportowych – sprawdzianów sprawności psychofizycznej. Testy i sprawdziany odbywają się w maju lub czerwcu.

Znajomość języka, certyfikaty

Kandydaci spoza Słowenii muszą się wykazać znajomością miejscowego języka. Jeśli dopiero muszą się go nauczyć, powinni skontaktować się ze Szkołą języka słoweńskiego działającą przy Centrum języka słoweńskiego jako drugiego/obcego (Center za slovenščino kot drugi/tuji jezik). Egzamin na poziomie intermediate trzeba zdać najpóźniej na początku drugiego roku studiów. Oferta kierunków w języku angielskim powiększa się z roku na rok, ale wciąż jest dość skromna – obejmuje głównie kierunki na studiach III stopnia.

Pozwolenie na pobyt

Jeśli zamierzasz mieszkać w Słowenii dłużej niż 3 miesiące, musisz postarać się o potwierdzenie prawa pobytu. Formalności należy załatwić w lokalnym urzędzie nie później niż w 90 dni po przybyciu. Urzędnikom trzeba będzie przedstawić ważny dowód tożsamości, potwierdzenie przyjęcia na studia, dowód ubezpieczenia zdrowotnego oraz zaświadczenie o posiadaniu wystarczających środków na utrzymanie (w wysokości co najmniej płacy minimalnej na każdy miesiąc pobytu). Prawo pobytu (registration of residence) przyznawane jest zwykle na cały okres studiów lub na rok – wtedy należy je w odpowiednim momencie przedłużyć. Więcej informacji na stronach słoweńskiego ministerstwa spraw wewnętrznych.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia stacjonarne (full-time studies) na uczelniach publicznych są bezpłatne, w przeciwieństwie do studiów zaocznych (part-time studies), doktoranckich oraz odbywanych na uczelniach prywatnych.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Najtaniej jest oczywiście zamieszkać w akademiku, ale miejsc w nich brakuje. By zwiększyć swoje szanse trzeba dość wcześnie rozpocząć starania – najlepiej już na początku roku kalendarzowego, w którym chcemy zacząć studia. Jeśli nam się nie powiedzie, pozostaje wynajęcie mieszkania „na mieście”. Pomocy w szukaniu zakwaterowania możesz szukać w organizacji studenckiej M2. Pokój dla studenta (ze wspólną kuchnią i łazienką) kosztuje ok. 190 euro miesięcznie (plus liczniki), za kawalerkę zapłacić trzeba ok. 300 euro. Właściciele mieszkań zwykle żądają kilkumiesięcznej kaucji. Przed podpisaniem umowy warto upewnić się, że wszystkie jej zapisy są dla nas zrozumiałe.

Życie studenckie

Żaden inny naród należący do dawnego bloku wschodniego nie może się pochwalić tak wysoką stopą życiową – jej przejawy widać na ulicach. Słowenia błyskawicznie nadrabia zaległości, zarabiając m.in. na turystyce i przyciągając zagraniczne inwestycje. W sumie więc w tym podalpejskim kraju możesz się poczuć jak w zachodniej Europie, choć miejscowe uczelnie z pewnością nie są tak znane i prestiżowe jak np. włoskie.

Stypendia

W Słowenii dostępne są zarówno stypendia socjalne, jak i naukowe. Wysokość tych pierwszych sięga 2160 euro rocznie, tych drugich – blisko 3000 euro. W sumie różnego rodzaju wsparcie finansowe otrzymuje 23 proc. słoweńskich studentów. Więcej szczegółów na stronie Uniwersytetu w Ljubljanie.

Praca dla studenta

By podjąć zatrudnienie, nie potrzebujesz zezwolenia, obowiązują Cię jednak pewne ograniczenia. Jako student z zagranicy możesz zwrócić się do e-Študentski servis – specjalnej agencji, działającej na podstawie zgody miejscowego ministerstwa pracy, rodziny i spraw społecznych, która pomaga studentom spoza Słowenii w poszukiwaniu pracy. Na stronie agencji publikowana jest aktualizowana na bieżąco lista ofert, dostępnych na tych samych warunkach dla miejscowych i obcokrajowców – dotyczą one zarówno prostych prac fizycznych, jak i stanowisk wymagających specjalistycznej wiedzy. Główną przeszkodą w podjęciu pracy może być nieznajomość języka słoweńskiego. By skorzystać z oferty e-Študentski servis konieczne jest posiadanie konta bankowego i numeru podatkowego. Ponadto przedstawić trzeba dowód tożsamości, zaświadczenie o przyjęciu na studia oraz potwierdzenie prawa pobytu. Podjęcie czasowej pracy przez studentów nie wymaga podpisywania umowy. Pensja wypłacana jest za godzinę pracy, za dzieło lub jako procent wpływów ze sprzedaży. Pracodawcy nie muszą płacić za studentów składek ubezpieczeniowych.

Linki

Słoweńskie służby zatrudnienia
Słoweński zakład ubezpieczeń społecznych
Urząd Skarbowy
Portal o Słowenii
Ministerstwo edukacji Słowenii