Studia w Łotwie

Łotwa wyróżnia się w Europie własnym systemem punktowania osiągnięć w nauce. Z roku na rok uruchamia też coraz więcej kierunków z wykładowym angielskim lub rosyjskim, dzięki czemu liczba studentów zagranicznych rośnie.

Łotwa

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Studenci mają do wyboru sześć uniwersytetów oraz kilkadziesiąt innych szkół wyższych i koledży (koledža) różnego typu – od lotniczych po kosmetologiczne. Uczelnie sektora uniwersyteckiego oferują pełny cykl studiów (łącznie z doktorskimi) zarówno na kierunkach o profilu zawodowym, jak i akademickim. Sektor pozauniwersytecki umożliwia zdobycie co najwyżej tytułu magistra, zwykle na kierunkach o profilu zawodowym. Trzecią grupę szkół tworzą koledże, które funkcjonują zarówno jako części innych uczelni, jak i samodzielne podmioty. Pełen wykaz instytucji znaleźć można na stronie Study Directions Register.
Na Łotwie funkcjonuje krajowy system akumulacji punktów zgodny z systemem ECTS (1 punkt w miejscowym systemie to 1,5 punktu w ECTS).

Stopnie akademickie. Łotewskie uczelnie oferują kierunki o profilu akademickim lub zawodowym. Studia podzielone są na trzy etapy, zgodnie z założeniami Procesu bolońskiego. Ścieżka akademicka obejmuje 3- lub 4-letnie studia licencjackie (łotewski dyplom bakalaurs) oraz rocznie lub dwuletnie studia magisterskie (łotewski dyplom maģistrs). Najzdolniejsi mogą kontynuować naukę na studiach III stopnia - doktoranckich (minimum 3 lub 4 lata). Ścieżka zawodowa (łot. profesionālā augstākā izglītība) jest podobna: po maturze studenci kończą najpierw 4-letnie studia I stopnia (tytuł professional bachelor, łot. bakalaurs), a następnie roczne lub dwuletnie studia magisterskie (tytuł professional master). Absolwenci szkół średnich mogą również wybrać naukę na koledżach – oferujących 2- lub 3-letnie zawodowe studia pierwszego stopnia (first-level professional higher education programmes - „college programmes”), których ukończenie nie oznacza jednak uzyskania stopnia licencjata. Dostępne są również tzw. studia drugiego stopnia (second level professional higher education programmes - „university programmes”), trwające rok (dla licencjatów) lub 4 lata (dla absolwentów szkół średnich). Studenci mogą też skorzystać ze ścieżki zintegrowanej – na medycynie, farmacji i stomatologii nauka trwa 5 lub 6 lat, a kandydaci przyjmowani są prosto po maturze. Więcej szczegółowych informacji na stronie: www.studyinlatvia.lv.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty.Podstawowe wymagania wobec kandydatów są proste: konieczne jest świadectwo ukończenia szkoły średniej (matura z liceum: atestāts par vispārējo vidējo izglītību lub po szkole średniej zawodowej: diploms par profesionālo vidējo izglītību), potwierdzenie znajomości języka wykładowego oraz – ewentualnie – potwierdzenie poziomu wiedzy w trakcie egzaminów lub rozmów kwalifikacyjnych. Zazwyczaj zestaw dokumentów wymaganych przez uczelnię na Łotwie obejmuje (na przykładzie Uniwersytetu w Rydze): certyfikowaną kopię świadectwa maturalnego oraz arkusz ocen w języku polskim, potwierdzone notarialnie tłumaczenie tego dokumentu na język angielski lub łotewski, formularz aplikacyjny, potwierdzenie uiszczenia opłaty wstępnej, fotografię paszportową oraz – w niektórych przypadkach – certyfikat językowy, list motywacyjny, curriculum vitae i świadectwo szczepień (na medycynie). Uznawaniem zagranicznych dyplomów zajmuje się Academic information centre, które wydaje stosowne certyfikaty. Kandydaci muszą je dostarczyć – wraz z innymi dokumentami – do wybranych szkół wyższych.

Terminy. Daty warto sprawdzać na stronach internetowych wybranych uczelni – np. Uniwersytet w Dyneburgu (Daugavpils University) prowadzi rekrutację od połowy lipca do początków sierpnia.

Egzaminy. Najważniejszym kryterium oceny kandydatów są oceny na świadectwie maturalnym – przede wszystkim z tych przedmiotów, które są związane z kierunkiem studiów. Egzaminy wstępne lub rozmowy kwalifikacyjne organizują tylko nieliczne szkoły, głównie artystyczne, sportowe i wojskowe.

Znajomość języka, certyfikaty

Większość kierunków na Łotwie wykładanych jest po łotewsku, rosyjsku lub angielsku. Zwykle jednak miejscowe uczelnie nie określają, jakie konkretne certyfikaty uprawniają do podjęcia studiów – znajomość języka sprawdzają „w praniu”, czyli podczas dyskusji w trakcie zajęć. Tylko nieliczne szkoły wymagają zaświadczeń – np. w przypadku języka angielskiego certyfikatu TOEFL.

Pozwolenie na pobyt

Jeśli zamierzasz mieszkać na Łotwie dłużej niż 90 dni, musisz postarać się o potwierdzenie prawa pobytu. Urzędnicy będą wymagali od ciebie następujących dokumentów: wypełnionego wniosku, dowodu lub paszportu, jednego zdjęcia, zaświadczenia z uczelni oraz dowodu ubezpieczenia zdrowotnego. Formalności załatwić trzeba w Urzędzie ds. Obywatelstwa i Migracji w Rydze (OCMA). Więcej informacji o procedurze rejestracyjnej znajdziesz na stronach łotewskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia na Łotwie są płatne, stawki zależą od etapu studiów i kierunku. Za rok studium nauczycielskiego trzeba zapłacić zaledwie 1000 euro, ale chirurgia szczękowa kosztuje już 10 tys. euro, a studia MBA (uzupełniające) – aż 22 tys. euro. Najczęściej wysokość czesnego mieści się w przedziale od 500 do 3200 euro za rok nauki na studiach licencjackich oraz od 500 do 5300 euro na studiach magisterskich. Szczegółowe informacje znaleźć można w wyszukiwarce kierunków na stronie studyinlatvia.lv.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Miejscowe uczelnie szacują, że na przeżycie na Łotwie potrzeba 350-500 euro miesięcznie. Za obiad w restauracji zapłacić trzeba – w przeliczeniu - od 7 do 30 euro, mleko kosztuje 1 euro, a chleb 0,5-1 euro. Ceny są więc porównywalne z polskimi. O zakwaterowanie najlepiej zapytać na uczelni – część z nich ma własne akademiki. W biurach socjalnych można też znaleźć informacje na temat prywatnych stancji. Zanim podpiszesz umowę wynajmu, poproś o pomoc pracowników uczelni lub miejscowych studentów. Miesięcznie za mieszkanie zapłacisz równowartość 215-400 euro, a za pokój od 100 do 170 euro.

Życie studenckie

Rok szkolny na Łotwie trwa 40 tygodni – zaczyna się we wrześniu, a kończy w czerwcu. W grudniu i styczniu oraz maju i czerwcu przeprowadzane są sesje egzaminacyjne. Uczelnie są raczej niewielkie, ale coraz lepiej wyposażone. Z roku na rok przyciągają coraz więcej zagranicznych studentów, choć większość z nich pochodzi z Rosji i krajów Azji Środkowej.

Stypendia

Na państwową pomoc z opłaceniu studiów liczyć mogą studenci osiągający najlepsze wyniki w nauce w wybranych dziedzinach: naukach przyrodniczych, technologiach komputerowych i inżynierii. Dostępne są też stypendia socjalne (70 łatów miesięcznie, 1 łat = ok. 6 zł) oraz kredyty studenckie – na opłacenie czesnego lub pokrycie kosztów utrzymania (do 120 łatów miesięcznie). Kredyt trzeba zacząć spłacać najpóźniej rok po ukończeniu nauki. Więcej informacji na stronie łotewskiej Państwowej Agencji Rozwoju Edukacji (Valsts izglītības attīstības aģentūra).

Praca dla studenta

By mieć szansę na znalezienie pracy, kandydaci muszą znać przynajmniej język rosyjski – choć i to nie może nie wystarczyć. Jako obywatel UE nie potrzebujesz zezwoleń na podjęcie zatrudnienia, choć zanim podpiszesz jakąkolwiek umowę, poproś o radę w uczelnianym biurze karier. Tam też znaleźć możesz oferty pracy dla studentów. 
Jeśli chodzi o sytuację na rynku pracy - nie jest najlepsza. W czerwcu 2017 r. - według Eurostatu - stopa bezrobocia na Łotwie sięgała 8,3 proc., była więc znacznie wyższa niż w Polsce (4,8 proc.). Minimalne wynagrodzenie w 2017 r. wynosiło 380 euro, a średnia miesięczna płaca brutto - 942 euro.

Linki

Centrum Informacji Akademickiej
Portal dla kandydatów na studia z zagranicy
Instytut Łotewski
Turystyczny przewodnik po Łotwie Biuro ds. Obywatelstwa i Migracji
Straż graniczna na Łotwie