Studia we Włoszech

Półwysep Apeniński to jeden z najpopularniejszych kierunków studentów z całej Europy. Wspaniałe uczelnie z tradycją od lat trzymają wysoki poziom. Magnesem jest jednak również charakter samych Włoch – pizza, piłka nożna, piękni mężczyźni…

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Włoski system szkolnictwa wyższego dzieli się na dwie części: sektor uniwersytecki i pozauniwersytecki. W skład tego pierwszego wchodzi 89 uczelni, w tym 58 państwowych uniwersytetów, 17 uniwersytetów niepaństwowych, dwa uniwersytety dla obcokrajowców, sześć szkół wyższych oferujących studia podyplomowe oraz sześć uczelni kształcących przez internet. Sektor pozauniwersytecki to cztery grupy uczelni: wyższe szkoły artystyczne, językowe, techniczne i wyspecjalizowane w konkretnej dziedzinie, np. wojskowe czy dyplomatyczne. Włoskie uniwersytety kształcą w pięciu głównych dziedzinach: nauki o zdrowiu (m.in. medycyna, stomatologia i farmacje), nauki humanistyczne (historia, filologie, sztuka), nauki ścisłe (chemia, fizyka, rolnictwo), nauki społeczne (biznes, administracja, prawo) oraz nauki technologiczne (architektura, inżynieria, urbanistyka). Wyszukiwarkę kierunków znajdziesz na stronie Study in Italy . Rok akademicki we Włoszech podzielony jest na dwa semestry – oba trwają 20 tygodni, z czego sesje egzaminacyjne zajmują 6 tygodni. Semestr jesienny zaczyna się zwykle na przełomie września i października, a kończy na przełomie stycznia i lutego. Semestr wiosenny kończy się w lipcu. Egzaminy są zwykle ustne, a studenci mają do wyboru kilka terminów.

Stopnie akademickie. Włochy uczestniczą w Procesie bolońskim, wyższa edukacja podzielona jest więc na trzy etapy. Po studiach I stopnia otrzymuje się dyplom odpowiadający polskiemu licencjatowi (laurea - L3, tytuł naukowy dottore). Nauka trwa trzy lata, do zdobycia jest 180 punktów ECTS. Studenci mają do czynienia z sześcioma grupami przedmiotów – pierwsza to obowiązkowe przedmioty o podstawowym znaczeniu dla jednej lub więcej dziedzin nauki. Druga grupa to przedmioty ściśle związane z danym kierunkiem. Trzecia grupa to przedmioty uzupełniające, czwarta – dowolne do wyboru, piąta – przedmioty przygotowujące do egzaminów końcowych i szósta – przedmioty rozwijające dodatkowe umiejętności (np. językowe czy komputerowe).

Studia II stopnia to dwie alternatywne ścieżki nauczania, które prowadzą do zdobycia dyplomu: → laurea specialista – LS (tytuł naukowy dottore magistrale). Studia trwają zwykle dwa lata (120 ECTS), a charakter przedmiotów jest identyczny z opisanym powyżej. → master universitario di 1° livello – MU1 (tytuł naukowy Master Universitario di 1° livello). Studia trwają zwykle rok, do zdobycia jest 60 punktów ECTS.

UWAGA! Medycyna, stomatologia, weterynaria i farmacja nauczane są w cyklu zintegrowanym, łączącym studia I i II stopnia (tzw. ciclo unico - Corsi di Laurea Specialistica/ Corsi di Laurea Magistrale). Nauka trwa 5 – 6 lat, a do zdobycia jest 300 – 360 punktów ECTS.

Studia III stopnia obejmują trzy alternatywne ścieżki nauczania, kończące się zdobyciem dyplomu: → Dottorato di Ricerca – ang. doctor of research (tytuł naukowy Dottore di Ricerca). Studia 3-letnie (180 ECTS). → Diploma di Specializzazione di 2° livello - ang. 2nd level specialisation degree. Dla studentów medycyny, stomatologii, weterynarii, prawa i przyszłych nauczycieli. Studia trwają od 2 do 6 lat (120 – 360 punktów ECTS). Po ich ukończeniu student otrzymuje dyplom specjalizacji i tytuł naukowy specjalisty w danej dziedzinie (specialista di…) → Master Universitario di 2° livello (MU2) – studia roczne (60 ECTS), absolwenci otrzymują tytuł naukowy Master Universitario di 2° livello.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i warunki formalne. By dostać się na studia I stopnia we Włoszech, zazwyczaj wystarczy matura i znajomość języka wykładowego. Procedura nie jest skomplikowana – musisz wypełnić odpowiedni wniosek (formularze znajdziesz tutaj), dołączyć do niego oryginał lub poświadczoną kopię świadectwa maturalnego, dwie fotografie i dokument zwany Dichiarazione di valore in loco (DV), o który musisz się postarać we włoskiej ambasadzie lub konsulacie w Polsce. Potwierdza on m.in. status prawny szkoły, którą ukończyłeś. Część uczelni wymaga dodatkowych dokumentów, warto więc skontaktować się z wybraną szkołą i dopytać o szczegóły.

Terminy. Różnią się w zależności od uczelni. Zwykle jednak uczelnie przyjmują dokumenty we wrześniu i październiku.

Egzaminy wstępne. Są obowiązkowe na medycynie, farmacji, stomatologii i weterynarii oraz na 4-letnich studiach I stopnia dla nauczycieli szkół podstawowych (Corso di Laurea quadriennale). Kandydatów egzaminują również wyższe szkoły artystyczne. Testy prowadzone są zwykle po włosku.

Znajomość języka, certyfikaty

Językiem wykładowym jest włoski. Wszyscy kandydaci na studia muszą więc udowodnić jego znajomość na organizowanych przez uczelnie egzaminach (listę wyjątków znajdziesz tutaj). Zwykle odbywają się one w pierwszych dniach września. Kto nie zda – nie będzie dopuszczony do nauki. Wyspecjalizowane ośrodki nauczające włoskiego obcokrajowców istnieją m.in. w Perugii i Sienie , łatwiej jest jednak skorzystać z oferty Włoskiego Instytutu Kultury w Krakowie . Oferuje on stypendia na naukę języka włoskiego we Włoszech, organizuje również kursy włoskiego kończące się zdobyciem certyfikatu (m.in. CILS, Certyficazione di Italiano Come Lingua Straniera). Teoretycznie uczelnie nie mają obowiązku ich honorowania, ale zdarza się to raczej rzadko. Pełną listę szkół uczących włoskiego obcokrajowców znajdziesz tutaj .

Pobyt i ubezpieczenie

Formalności. Dowód osobisty lub paszport – te dokumenty wystarczą, by wjechać na terytorium Włoch i przebywać tam przez 90 dni. Jeśli chcesz we Włoszech przebywać dłużej, w lokalnym urzędzie musisz złożyć wniosek o potwierdzenie studenckiego prawa pobytu. Do wniosku dołączasz: kopię paszportu lub dowodu tożsamości, zaświadczenie o przyjęciu na studa, dowód posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, oświadczenie o posiadaniu wystarczających środków finansowych (ok. 350 euro na miesiąc), znaczek skarbowy za 14,62 euro, kopię umowy wynajmu pokoju/mieszkania oraz cztery zdjęcia paszportowe.

Ubezpieczenie. Obowiązuje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, włoskie władze zalecają jednak wykupienie dodatkowych polis zdrowotnych, zwłaszcza, jeśli planujesz dłuższy pobyt na Półwyspie Apenińskim.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia we Włoszech są płatne – rok nauki na państwowym uniwersytecie kosztuje zwykle od 850 do 1000 euro – w zależności od uczelni i kierunku (najwięcej płaci się za studia master universitari). Szkoły prywatne są zazwyczaj znacznie droższe.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Większość włoskich uniwersytetów nie ma domów studenckich. W zamian oferują pomoc housing officera. W jego biurze na uczelni znajdziesz oferty stancji (zwykle pojedynczych pokoi) dla studentów – skorzystanie z nich jest zwykle dużo tańsze niż wynajmowania mieszkania na wolnym rynku – takie potrafi kosztować od 300 do 1000 euro miesięcznie, a umowa spisywana jest zwykle na cały rok. Jeśli skorzystasz z tanich stancji dla studentów, na przeżycie miesiąca we Włoszech powinno ci wystarczyć 1000 euro. Za 1500 euro będziesz jednak żył dużo swobodniej, szczególnie w dużych miastach na północy Włoch. Litr mleka we Włoszech kosztuje ok. 1,2 euro, kilogram kurczaka 8 – 10 euro, woda mineralna 50 – 80 eurocentów, obiad w fast-foodzie 5,5 euro, bilet kolejowy z Mediolanu do Rzymu 38 – 47 euro, a metro w Rzymie – 1 euro. Obsługą studentów zajmuje się sieć agencji EDISU (Ente per il Diritto allo Studio Universitario). Prowadzą one studenckie restauracje, pomagają w znalezieniu zakwaterowania, uzyskaniu ulg transportowych czy dostępie do bibliotek, pomagają również w uzyskaniu finansowego wsparcia.

Życie studenckie

Włochy to kraj przyjazny dla studentów – przez wieki mekka naukowców z całej Europy, a w ostatnich latach lider zmian związanych z Procesem bolońskim. Jako student będziesz musiał przyzwyczaić się kilku charakterystycznych cech tego kraju: południowego temperamentu mieszkańców (ma zarówno dobre, jak i złe strony), doskonałej kuchni, specyficznej organizacji dnia pracy (południowa sjesta) i umiłowania dla piłki nożnej. Te zalety Włoch kuszą młodych ludzi z całego świata, swoje robi też poziom miejscowego szkolnictwa. Infrastruktura, informatyzacja, biblioteki są godne pozazdroszczenia. Do spóźniających się na zajęcia wykładowców zdążysz się przyzwyczaić, podobnie jak do kłótliwych sekretarek w rektoratach. Te drugie na szczęście bardzo łatwo jest obłaskawić. Mnóstwo praktycznych informacji o życiu we Włoszech znajdziesz na stronie Study in Italy.

Stypendia

Przydziałem stypendiów zajmują się biura DSU (Diritto allo studio universitario) – poszukaj go na wybranej przez siebie uczelni. Dowiesz się nie tylko, jakie są warunki otrzymania finansowego wsparcia, ale także jakie przywileje masz we Włoszech jako student. O stypendium na naukę języka włoskiego zapytaj koniecznie we Włoskim Instytucie Kultury w Krakowie.

Praca dla studenta

Rynek pracy jest otwarty dla Polaków, nie potrzebujesz żadnych specjalnych pozwoleń, by dorabiać jako student (maksymalnie przez 20 godzin tygodniowo). By zawrzeć umowę z pracodawcą powinieneś jednak mieć kod podatkowy (codice fiscale), wystawiany przez włoski odpowiednik urzędu skarbowego (Agenzia delle Entrate) za okazaniem paszportu. Kod ten jest również niezbędny do założenia konta we włoskim banku. Pracę często oferują same uniwersytety – do 150 godzin płatnych zajęć na semestr.

Wyszukane strony

Ministerstwo Nauki Informacje o systemie badań naukowych, aktualne regulacje prawne, studia i dokumentacja, wsparcie finansowe, publiczne konkursy, projekty, wydarzenia, międzynarodowa współpraca i newsy. [IT]

Studia magisterskie Strona skierowana do osób szukających studiów magisterskich. Poszukaj odpowiedniego programu w bazie pod kątem regionu, kategorii i kosztów. Na stronie znajdziesz także magazyn on-line, wyniki badań, książki, oprogramowanie, artykuły, wywiady i przydatne linki. [EN][DE][IT]

SOS students Wirtualny przewodnik dla osób poszukujących informacji o studiach w Rzymie. Informacje o wydziałach, dostępnych kursach i stypendiach. Praktyczne wskazówki jak znaleźć zakwaterowanie i spędzać czas wolny. [EN][IT]

Przewodnik po edukacji Przewodnik online opracowany przez Ministerstwo ds. Edukacji, Uniwersytetów i Badań. Idealny dla osób zainteresowanych podjęciem nauki na uniwersytecie lub w szkołach muzycznych. [IT]

Polacy we Włoszech [PL][IT]