Praca w Austrii
Szlaban podniesiony, droga wolna. Austria jako jeden z ostatnich krajów UE otworzyła dla nas swój rynek pracy. Tłumów na granicy nie było, mimo że kraj w Alpach to bardzo atrakcyjne miejsce do pracy.
Formalności
Meldunek. W Austrii istnieje obowiązek meldunkowy. W ciągu trzech dni od przyjazdu powinieneś się zameldować w urzędzie miasta (Magistrat) lub gminy (Gemeindeamt). Jeśli nocujesz w hotelu, zrobi to za ciebie jego właściciel. Aby uzyskać zameldowanie, musisz wypełnić formularz oraz okazać paszport lub dowód osobisty. Za niedopełnienie obowiązku meldunkowego grozi grzywna (aż do 726 euro). Wyjeżdżając z Austrii trzeba się wymeldować. Uwaga! W formularzu meldunkowym znajdziesz rubrykę „podatek kościelny”. Jeśli zadeklarujesz przynależność do jednej z oficjalnie zarejestrowanych w kraju gmin wyznaniowych, będziesz musiał jej oddawać 1% rocznych dochodów. Jeśli tego nie zrobisz, stracisz dostęp do sakramentów i posług (np.: chrzest, komunia, bierzmowanie, zawarcie związku małżeńskiego w kościele, pogrzeb czy pochówek).
Legalizacja pobytu powyżej 3 miesięcy. Jeżeli zamierzasz przebywać w Austrii dłużej niż 3 miesiące, musisz wystąpić o potwierdzenie zameldowania/legalności pobytu (Anmeldebescheinigung). Podobny obowiązek spoczywa na członkach twojej rodziny, o ile są oni obywatelami UE (imigrantów spoza Wspólnoty dotyczą inne przepisy). Potwierdzenie legalności pobytu wydaje Urząd do Spraw Pobytu (Aufenthaltsbehörde). Wniosek o wydanie dokumentu musi być złożony przed upływem 4 miesięcy od daty zameldowania. Obywatele krajów UE będący w posiadaniu Anmeldebescheinigung nabywają po pięciu latach nieprzerwanego i legalnego pobytu w Austrii prawo do pobytu stałego (Bescheinigung des Daueraufenthaltes). Szczegółowe informacje nt. warunków znajdziesz na stronie www.help.gv.at
Formalności przy podejmowaniu pracy. Z chwilą podjęcia pracy u danego pracodawcy powinieneś otrzymać pisemną umowę o pracę. Jeżeli jej nie dostaniesz – masz prawo domagać się wydania Karty Pracy (Dienstzettel) – czyli dokumentu określającego najważniejsze uprawnienia i obowiązki wynikające z umowy. Karta Pracy wydawana jest, gdy stosunek pracy jest dłuższy niż 1 miesiąc. Każda osoba pracująca na terenie Austrii musi również wyrobić kartę podatkową (Lohnzettel) a następnie przekazać ją swojemu pracodawcy. Pracodawca wg tej karty odpowiednio potrąca podatek od płac (Lohnsteuer) i odprowadza go do urzędu skarbowego (Finanzamt).
Warunki pracy
Godziny pracy. Czas pracy to 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Dopuszcza się także pracę przez 10 godzin dziennie, o ile tydzień pracy trwa tylko 4 dni i gdy uzasadnia to specyfika branży (hotelarstwo, gastronomia). Jeszcze inaczej jest w rolnictwie: w okresie żniw lub zbioru owoców czas pracy może być wydłużony do maksymalnie 60 godzin tygodniowo i 12 dziennie - bez dodatkowego wynagrodzenia przewidzianego dla godzin nadliczbowych. W rozliczeniu okresowym musi jednak nastąpić korekta do maksymalnie 40 godzin tygodniowo. Gdy praca trwa dłużej niż 6 godzin dziennie, masz prawo do półgodzinnego odpoczynku. Przerwa nie jest płatna i nie jest wliczana do czasu pracy.
Podatki. W Austrii – jak w Polsce – pracodawca będzie ci potrącał zaliczki na podatek dochodowy. Średnia stawka podatku PIT przy dochodach rocznych do 25 tys. euro wynosi 36,5 proc.
Urlop. Osobom pracującym na pełny etat przysługuje 30 dni urlopu w roku, a po 25 latach pracy – 36 dni w roku. Urlop macierzyński nad dziećmi do drugiego roku życia przysługuje zarówno matkom, jak i ojcom narodzonych lub adoptowanych dzieci.
Zasiłek dla bezrobotnych. W Austrii prawo do zasiłku przysługuje osobom, które: → były zatrudnione przynajmniej przez 52 tygodnie w ciągu ostatnich 24 miesięcy (dotyczy to bezrobotnych, którzy ukończyli 25. rok życia i rejestrują się po raz pierwszy), → były zatrudnione przynajmniej przez 26 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy (dotyczy to bezrobotnych, którzy nie ukończyli 25. roku życia), → były zatrudnione przynajmniej przez 28 tygodni w ciągu ostatnich 12 miesięcy (dotyczy to pozostałych bezrobotnych). Zasiłek dla bezrobotnych składa się z kwoty podstawowej (55 proc. dotychczasowego dochodu netto) oraz dodatków. Część z nich, np. rodzinne, przysługują jednak tylko w przypadku, gdy uprawnieni do nich członkowie rodziny zamieszkują na terenie Austrii. Zasiłek dla bezrobotnych może być wypłacany maksymalnie przez okres 20 tygodni. Szczególne przepisy stosuje się w stosunku do bezrobotnych, którzy mają długi staż pracy - zasiłek może być wypłacany do 52 tygodni. Po wygaśnięciu prawa do zasiłku dla bezrobotnych można się starać o tzw. zasiłek doraźny (Notstandshilfe).
Zarobki i koszty życia
Ile można zarobić… Minimalne wynagrodzenie zależy od branży i obowiązującej w niej umowy zbiorowej. Średnia roczna pensja w sektorze przedsiębiorstw to ok. 33 tys. euro, czyli 2700 euro miesięcznie (2010). Najwyższe wynagrodzenia są w Wiedniu, a najniższe w Tyrolu. Za godzinę pracy pielęgniarka zarabia 7 euro, budowlaniec 6-8. W sezonie w turystyce można zarobić 4-6 euro za godzinę, w gastronomii – z napiwkami – do 2 tysięcy euro miesięcznie.
a ile wydać… Najdrożej jest w Wiedniu. Na życie wydasz co najmniej 900 euro miesięcznie – na mieszkanie ok. 400 euro, na jedzenie 300 euro, transport, telefon i opłaty – ok. 200 euro. Ceny wynajmu mieszkań różnią się w poszczególnych regionach – najtaniej jest w regionie Dolnej Austrii, Karyntii i Burgenlandzie (350-400 euro), najdrożej w Vorarlbergu i okolicach Salzburga (ok. 550 euro). Ceny w sklepach są o ok. 30 proc. wyższe niż w Polsce.
Na swoim - czyli jak założyć firmę
Własna działalność. Od maja 2011 r. również w tym zakresie nie ma szczególnych ograniczeń – będziesz traktowany dokładnie tak, jak obywatel Austrii. Rejestracji indywidualnej działalności gospodarczej dokonuje się w magistracie lub odpowiednim oddziale dzielnicowym. Głównym dokumentem rejestracyjnym firmy jest pisemne zgłoszenie działalności. Cudzoziemcy muszą dołączyć do niego: akt urodzenia, dokument uprawniający do używania tytułu, kopię paszportu, zaświadczenie o zameldowaniu i niekaralności. Dokumenty można składać w języku niemieckim, a załączniki powinny być przetłumaczone. Rejestracja odbywa się w systemie “one stop shop”, tzn. zainteresowany załatwia sprawę tylko u jednego urzędnika. Rejestracja działalności, która nie wymaga koncesji, trwa do 30 minut. Możliwa jest także rejestracja działalności on-line. 82 rodzaje działalności są reglamentowane – konieczne jest spełnienie dodatkowych wymogów.
Spółki prawa handlowego. Tu procedura jest bardziej skomplikowana. Do wyboru jest kilka rodzajów spółek, zasadniczo podobnych do tych istniejących w polskich przepisach. Do założenia spółki z o.o. potrzebne są: umowa spółki w formie aktu notarialnego, ustanowienie zarządu spółki, potwierdzenie wpłaty kapitału zakładowego (minimalny kapitał wynosi 35 tys. euro), zaświadczenie o braku zaległości podatkowych po uprzednim uiszczeniu 1% podatku od kapitału zakładowego spółki, wpis spółki do rejestru przedsiębiorstw i obwieszczenie o rejestracji. Ze względu na skomplikowany proces rejestracji (trwający nawet pół roku) warto wynająć lokalnego prawnika.
Poszukiwany/poszukiwana
Stopa bezrobocia wynosi tu ledwie 5 proc. i należy do najniższych w Unii Europejskiej. Tradycyjnie w Austrii najłatwiej znaleźć pracę w charakterze opiekuna medycznego, au pair, sprzątaczki czy budowlańca. Do najbardziej poszukiwanych zawodów należą również kelner, kucharz, elektroinstalator i magazynier.
Praca dla małolata
Pracę można podjąć w wieku 16 lat. Wcześniej możliwe jest zatrudnienie wyłącznie w rodzinnej firmie. Dopóki nie ukończysz 18. roku życia, pracodawca nie może przydzielać ci zadań, które mogłyby zaszkodzić twojemu zdrowiu lub moralności. Jeśli jesteś niepełnoletni, wolno ci pracować jedynie 40 godzin tygodniowo. Nie możesz także pracować w nocy (między 20.00 a 6.00). W tygodniu należą ci się dwa dni wolnego.
Ciekawostki
- W Austrii w niedzielę obowiązuje zakaz handlu
- W poszczególnych krajach związkowych Austrii istnieją znaczące różnice w regulacjach prawnych – dotyczą one m.in. ubezpieczeń społecznych. Każdy kraj związkowy ma własną Kasę Chorych.
- Austriacy zwracają dużą uwagę na tytułowanie – zarówno w korespondencji, jak i rozmowach. Pamiętanie o tym, kto jest Her Magister, a kto Frau Diplomingenieur, uznawane jest za oznakę dobrego stylu.
- Jeśli pojedziesz do Austrii z dziećmi – będzie Ci przysługiwał wysoki zasiłek, bez kryterium dochodowego.
Wyszukane strony
Broszura Ambasady Polskiej w Wiedniu: http://wien.trade.gov.pl/pl/download/file/f,9727
Serwis informacyjny: www.austria.gv.at
Federalna Izba Pracownicza: www.arbeiterkammer.at
Inspekcja Pracy: www.arbeitsinspektion.gv.at
Austriackie pośrednictwo pracy: www.ams.or.at
Oferty pracy: www.jobcenter.at; www.tourismusbetriebe.at, www.jobpilot.at; www.personalberatung.at, www.europa.eu/eures
Informator o możliwościach zatrudnienia www.handelsratpolen.at
Oferty wynajmu mieszkań www.kurier.at, www.krone.at, http://derstandard.at, www.immobazar.at, www.immobilien.net, www.immodirekt.at, www.ovi.at/de/verband/index.php



