Praca w Danii

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2012 r.
Kategorie:

Jeden z najbogatszych krajów Europy kusi bliskością, ale miejscowe reguły gry znacznie odbiegają od polskich. By znaleźć swoje miejsce na duńskim rynku pracy trzeba sporo się o nim dowiedzieć. Skórka może być jednak warta wyprawki – poziom życia w Danii jest wyjątkowo wysoki.

Najważniejsze formalności

Meldunek. Po przyjeździe do Danii nie musisz się meldować. Obowiązek wskazania swego adresu będziesz miał dopiero przy rejestracji pobytu (patrz następny punkt). W przypadku przeprowadzki powinieneś powiadomić władze gminy o zmianie adresu - nie później niż pięć dni od wyjazdu. Wszystkie niezbędne formularze dostaniesz na poczcie (poproś o małą teczkę zatytułowaną „zmiana adresu”). Możesz je złożyć również elektronicznie na stronie www.borger.dk .

Legalizacja pobytu powyżej trzech miesięcy. Uwaga! Jeśli w Danii szukasz pracy, możesz przebywać na jej terytorium nawet przez 6 miesięcy, nie rejestrując swojego pobytu. Jeśli jednak faktu poszukiwania pracy nie będziesz umiał przekonująco udowodnić – lepiej postarać się o kartę pobytową. Wydaje ją duński urząd administracyjny Statsforvaltning - sprawę załatwiać można osobiście, za pośrednictwem poczty, a nawet w duńskiej ambasadzie w Polsce. Pozwolenie na pobyt wydawane jest na czas nieokreślony – jego ważność trwa tak długo, jak długo spełniane są warunki będące podstawą jego wydania. Ich listę znajdziesz tutaj. Więcej informacji na oficjalnym portalu dla obcokrajowców www.newtodenmark.dk lub na stronie Ambasady Danii w Warszawie .

Formalności przy podejmowaniu pracy. Zaświadczenie zarejestrowania pobytu stanowi podstawę do uzyskania numeru identyfikacji podatkowej CPR. Numer ten wydawany jest przez biuro obsługi obywateli (Borgerservice) w gminie zamieszkania. Karta pobytowa jest również niezbędna do uzyskania karty ubezpieczenia zdrowotnego, dzięki której można korzystać z darmowej opieki lekarskiej. Wszystkie te dokumenty trzeba skompletować przed podjęciem pracy.

Warunki pracy

Godziny pracy. W Danii obowiązuje 37-godzinny tydzień pracy. W ciągu dnia masz zwykle 30-minutową przerwę na lunch. W sektorze publicznym jest ona wliczana do czasu pracy.

Podatki. Należą do najwyższych w Europie – np. stawka VAT sięga 25 proc., stawki podatku od dochodów osobistych – od 42 do ponad 60 proc. Zaliczki pobierają pracodawcy. Szczegółowe informacje – w języku polskim - na stronie duńskiego urzędu skarbowego .

Urlop. Po roku pracy zatrudnieni mają prawo aż do 5 tygodni urlopu rocznie, w tym 18 dni nieprzerwanego urlopu między 1 maja a 30 września. Osoby zatrudnione na drugą i trzecią zmianę mogą liczyć na dodatkowe dwie godziny urlopu za każdy tydzień pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych. Nie ma państwowego systemu zasiłków – każdy pracownik musi samodzielnie zdecydować, czy przystępuje do kasy ubezpieczenia od bezrobocia (arbejdsløshedskasse). W Danii działa ich wiele – warto porównać ich oferty. Zwykle warunkiem ubiegania się o dzienny zasiłek dla bezrobotnych jest opłacanie składek przez ostatnich 12 miesięcy (można wliczyć okres ubezpieczenia w Polsce) i przepracowanie w ciągu ostatnich trzech lat minimum 1924 godzin. Bezrobocie nie może być wynikiem konfliktu z pracodawcą ani odmowy przyjęcia ofert pracy. Zasiłek dzienny wynosi 90 proc. dotychczasowych zarobków osoby ubezpieczonej w ciągu ostatnich 12 tygodni, nie więcej niż 3760 koron tygodniowo.

Bilans zysków i strat

Ile można zarobić… Wykonując proste prace, możesz liczyć na 96-103 korony brutto (13-14 euro, przy kursie 1 EUR=7,4 DKK) brutto za godzinę pracy, w Danii nie ma jednak odgórnie narzuconej płacy minimalnej – najniższe zarobki ustalane są w ramach układów zbiorowych, zawieranych pomiędzy pracodawcami a pracobiorcami w ramach poszczególnych branż. Związki zawodowe drobiazgowo pilnują, by obcokrajowcy mieli takie same prawa jak miejscowi pracownicy. W 2010 r. średnia płaca w sektorze przedsiębiorstw wynosiła w Danii równowartość 56 tys. euro rocznie, czyli, przy kursie 1 euro = 4 złote, 18,6 tys. złotych brutto miesięcznie.

… a ile trzeba wydać Dania to – obok Szwajcarii i Norwegii - najdroższy kraj Europy. Ceny dóbr konsumpcyjnych są tu średnio o 43 proc. wyższe od średniej unijnej. Utrzymanie – w skromnym wariancie – będzie cię kosztować (w przeliczeniu) ok. 800-1350 euro miesięcznie. 800 euro zapłacisz za sam wynajem mieszkania (kawalerki są nieco tańsze), majątek wydasz też na żywność, nieco tańsza jest odzież.

Na swoim - czyli jak założyć firmę

Własna działalność. Jeśli chcesz na stałe świadczyć usługi w Danii lub rozpocząć w tym kraju produkcję, zgłoś się do biura doradztwa zawodowego w gminie, urzędu celno-podatkowego (Told og Skat) lub biura pośrednictwa pracy. Możesz też zajrzeć na portalu dla przedsiębiorców www.virk.dk . Tam dowiesz się, jakie obowiązki musisz spełnić, a nawet jakie są twoje szanse na rynku.
Firmę rejestruje się (również przez Internet) w Duńskiej Agencji ds. Handlu i Przedsiębiorstw (Erhvervs- og Selskabsstyrelsen). Rejestracja jest dobrowolna, jeśli roczny obrót nie przekracza 50 tys. koron. Duńska administracja maksymalnie ułatwia załatwienie wszystkich niezbędnych formalności związanych z rejestracją i prowadzeniem firmy. Agencja ds. Handlu i Przedsiębiorstw, po przyjęciu podania o rejestrację sama przesyła dokumenty do Urzędu Celno-Podatkowego SKAT w celu nadania numeru identyfikacji podatkowej CVR, potrzebnego do rozliczaniu podatku VAT i podatku dochodowego. Więcej informacji dla przedsiębiorców, którzy chcą prowadzić biznes w Danii na stronie: www.investindk.dk.

Spółki prawa handlowego. Najbardziej powszechnie stosowane są formy prawne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (ApS), oddziału firmy zagranicznej (Filial) oraz spółki akcyjnej (A/S). Rejestracją spółek zajmuje się wspomniana już Duńska Agencja ds. Handlu i Firm. W przypadku spółki z o.o. kapitał założycielski musi wynosić 80 tys. koron, niezbędne usługi prawników kosztować będą ok. 3-5 tys. koron. Szczegółowe informacje na stronie www.investindk.dk.

Poszukiwany/poszukiwana

Pracę znajdą pielęgniarki, pracownicy opieki społecznej, opiekunowie osób starszych i chorych oraz kucharze, kelnerzy, mechanicy, spawacze i budowlańcy. W sezonie najłatwiej znaleźć coś w rolnictwie (np. przy zbiorze truskawek) oraz w szkółkach ogrodniczych i leśnych. Praca sezonowa zaczyna się w marcu (szkółki), kończy w grudniu (świąteczne drzewka). Najwyżej cenieni są jednak wykwalifikowani specjaliści: lekarze, inżynierowie i lekarze.

Praca dla małolata

Dzieci do lat 13 nie mogą wykonywać płatnej pracy poza domem. Do 16 roku życia można podejmować wyłącznie prace lekkie i neutralne dla zdrowia.

Ciekawostki

• Duńczyk nie odbierze telefonu po godzinach pracy, jeśli… nie ma tego zapisanego w umowie. Za taką służbową rozmowę szef musi też zapłacić jak za nadgodziny.

• W Danii nie ma zwolnień lekarskich. Po prostu dzwonisz do firmy i mówisz, że jesteś chory!

• Ulubionym zajęciem Duńczyków jest tzw. samarbejde, czyli praca zespołowa.

• W Danii zużyte opakowania można spieniężyć np. w automatach butelkowych, które znajdują się w supermarketach niemal wszystkich sieci handlowych. Za otrzymany talon można zrobić zakupy lub odebrać pieniądze w kasie.

Info w sieci

Szczegółowe informacje o pobycie w Danii (w jęz. polskim) www.newindenmark.dk

Serwis dla pracowników z zagranicy www.workindenmark.pl

Rządowa broszura o duńskim rynku pracy

Ambasada Królestwa Danii w Warszawie www.ambasadadanii.pl

Informacje dla przedsiębiorców www.investindk.dk

Ministerstwo Pracy www.bm.dk

Oferty pracy www.jobbank.dk; www.stepstone.dk, www.seasonalwork.dk, www.europa.eu/eures; www.jobindex.dk, www.job-guide.dk

Duńskie pośrednictwo pracy www.ams.dk; www.jobnet.dk

Praktyczne informacje na temat pracy w Danii www.nyidanmark.dk/da-dk, www.workindenmark.dk