Praca na Łotwie

Najważniejsze formalności

Meldunek. Zameldowanie się w lokalnym urzędzie jest obowiązkowe dopiero po uzyskaniu czasowego lub stałego pozwolenia na pobyt. Urzędników trzeba powiadamiać o każdej przeprowadzce.

Legalizacja pobytu powyżej 90 dni. Jeśli przyjechałeś na Łotwę z zamiarem poszukiwania pracy, masz obowiązek zarejestrowania się w Urzędzie ds. Obywatelstwa i Migracji dopiero po sześciu miesiącach od momentu wjazdu. Jeśli jednak nie potrafisz udowodnić, że aktywnie szukasz pracy – lub tylko przyjechałeś się rozejrzeć – lepiej odwiedź wspomniany urząd zanim miną trzy miesiące od daty wjazdu. Od urzędników otrzymać zezwolenie na pobyt czasowy (do roku lub na pięć lat). Warunek: musisz mieć źródło utrzymania (praca, oszczędności).

Formalności przy podejmowaniu pracy. Szukając zatrudnienia, zgłoś się do łotewskiej Agencji Zatrudnienia . Uzyskasz tam bezpłatną pomoc i informacje, możesz też zostać wpisany na listę bezrobotnych. Zasadą jest zawieranie umów na czas nieokreślony. Umowa o pracę na czas określony może być stosowana jedynie na specyficzne, krótkie okresy zatrudnienia, przewidziane w prawie pracy i poszczególnych rozporządzeniach wydawanych przez Radę Ministrów.

Warunki pracy

Godziny pracy. Na Łotwie pracuje się 40 godzin tygodniowo, osiem godzin dziennie. Nadgodziny są dopuszczalne, jeśli pracodawca i pracownik uzgodnili to na piśmie. Ich liczba nie może przekroczyć 144 godzin w okresie czterech miesięcy. Stawka za pracę w nadgodzinach lub w dzień świąteczny jest o 100 proc. wyższa od standardowej.

Urlop. Pracownicy mają prawo do 4-tygodniowego urlopu wypoczynkowego. Urlopu nie można za bardzo rozdrabniać – jeden okres urlopu musi trwać przynajmniej dwa tygodnie. Prawo do urlopu nabywa się po sześciu miesiącach pracy.

Podatki. Łotwa była jednym z pierwszych krajów w Europie, w którym wprowadzono podatek liniowy od dochodów osobistych. Na początku 2012 r. stawka wynosiła 25 proc., ale władze w Rydze zapowiadały jej obniżenie.

Zasiłek dla bezrobotnych. Przysługuje osobom, które opłacały składkę ubezpieczenia od bezrobocia przez co najmniej 9 z ostatnich 12 miesięcy. Wysokość świadczenia obliczana jest w oparciu o wynagrodzenie, jakie posłużyło za podstawę obliczeń składek ubezpieczeniowych, dochodów oraz długości okresu zatrudnienia u ostatniego pracodawcy. Np. osoby, które przepracowały od 1 roku do 9 lat otrzymują 50 proc. średniej pensji przez 9 miesięcy. Więcej szczegółów w broszurze Eures Polska oraz na stronie Ministerstwa Opieki Społecznej .

Zarobki i koszty życia

Ile można zarobić… Pensja minimalna w 2011 r. wynosiła 200 łatów miesięcznie, co przy kursie 1 łat = ok. 6 zł dawało 1200 zł (dla porównania w Polsce minimalne wynagrodzenie wynosiło wówczas 1386 zł brutto). Najniższa dopuszczalna stawka godzinowa sięga 1,189 łata, a w przypadku osób osób niepełnoletnich oraz narażonych na wysokie ryzyko jest to 1,239 łata (2011 r.). Najlepsze płace są finansach i energetyce, najniższe wynagrodzenia - w handlu i gastronomii. W 2010 r. średnia roczna pensja brutto w sektorze przedsiębiorstw sięgała na Łotwie 8,5 tys. euro czyli ok. 2975 zł miesięcznie.

…a ile wydać. Koszty utrzymania są minimalnie wyższe od polskich. Najdrożej jest w Rydze, gdzie przeciętny czynsz za dwupokojowe mieszkanie wynosi od 100 do 200 łatów (bez opłat za media). Wynajmujący często żądają zapłacenia za trzy miesiące z góry. W sumie by przeżyć miesiąc na Łotwie będziesz potrzebował co najmniej ok. 350 łatów (ok. 2100 zł).

Na swoim - czyli jak założyć firmę

Własna działalność. Jednoosobową działalność zgłosić musisz do Łotewskiego Rejestru Przedsiębiorstw , jeśli roczny obrót przekroczy 200 tys. litów. Obowiązek ten ciąży na tobie również w przypadku, gdy zatrudnisz w swej firmie więcej niż 5 osób, a roczny obrót przekroczy 20 tys. litów. W zgłoszeniu należy podać: imię, nazwisko, kod osobisty (PESEL), miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, firmę przedsiębiorcy, adres prawny (siedzibę) i rodzaj działalności gospodarczej.

Spółki prawa handlowego. Możesz je zakładać na identycznych zasadach, jak Łotysze. Konieczne jest zgłoszenie się do Łotewskiego Rejestru Przedsiębiorstw . Więcej informacji znajdziesz na stronach Łotewskiej Agencji Inwestycji i Rozwoju oraz Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Tallinie .

Poszukiwany/poszukiwana

Na Łotwie najwięcej jest ofert pracy dla ochroniarzy, kierowców, handlowców, budowlańców i inżynierów. Stosunkowo łatwo również o zatrudnienie w przetwórstwie rybnym, portach i gospodarstwach leśnych. Kto dobrze zna rosyjski lub łotewski, może też szukać szczęścia w branży finansowej.

Praca dla małolata

Na Łotwie zakazane jest zatrudnianie osób poniżej 15. roku życia. Osoby między 15. a 18. rokiem życia mogą pracować nie dłużej niż 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo (łącznie z czasem nauki – jeśli się uczą). Nie wolno im też zostawać w pracy po godzinach ani pracować w nocy. Zabronione jest również zatrudnianie niepełnoletnich w warunkach, które mogą zagrażać ich zdrowiu, bezpieczeństwu i moralności. Co ciekawe, pracownicy w wieku poniżej 18 lat mają prawo do miesięcznego urlopu!

Ciekawostki

→ Łotwę wyróżnia stosunkowo hojny system zasiłków rodzinnych. Dodatek na dziecko wypłacany jest aż do ukończenia przez nie drugiego roku życia.

Info w sieci

Ambasada RP w Rydze

Państwowa Agencja Zatrudnienia

Biura sieci Eures na Łotwie

Informacje dla przedsiębiorców

Oferty pracy