Praca w Niemczech

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2012 r.
Kategorie:

Choć miejscowy rynek pracy jest otwarty już od 2011 r., za Odrą wciąż brakuje kilkunastu tysięcy inżynierów. Zapowiadany zalew pracowników z Polski nigdy nie nastąpił - według specjalistów wszystko przez brak znajomości języka.

Najważniejsze formalności

Meldunek. Jeśli zamierzasz przebywać w Niemczech dłużej niż 7 dni, musisz zgłosić się do lokalnego urzędu meldunkowego (Einwohnermeldeamt).

Legalizacja pobytu powyżej 3 miesięcy. Jeśli chcesz mieszkać w Niemczech dłużej niż 90 dni, powinieneś wystąpić o potwierdzenie prawa pobytu w lokalnym urzędzie imigracyjnym (Ausländeramt). Urzędnikom będziesz musiał przedstawić m.in. dowód ubezpieczenia zdrowotnego, świadectwo niekaralności, zdjęcia i wypełnione wnioski. Jeśli wciąż będziesz bez pracy – konieczne będzie również okazanie dowodów, że masz odpowiednie środki do życia.

Formalności przy podejmowaniu pracy. By podpisać umowę, będziesz potrzebował numeru karty podatkowej oraz konta w banku.

Warunki pracy

Godziny pracy. Średnio w Niemczech pracuje się 39 godzin tygodniowo: od poniedziałku do czwartku 8 godzin i 7 godzin w piątek. W urzędach i biurach praca rozpoczyna się najczęściej o godzinie 9. Po sześciu godzinach pracy przysługuje 30-minutowa przerwa.

Urlop. By uzyskać prawo do urlopu trzeba przepracować co najmniej 6 miesięcy. Wymiar urlopu zwykle określony jest w umowach zbiorowych. Minimalnie wynosi 24 dni powszednie (wlicza się do nich również soboty), czyli - licząc z niedzielami – 28 dni kalendarzowych. Urlop macierzyński w podstawowym wymiarze wynosi 8 tygodni, rodzice mają jednak prawo do dodatkowych zapomóg (Elterngeld).

Podatki. Od 2012 r. funkcjonuje w Niemczech elektroniczny system poboru podatku od wynagrodzenia – ewidencją danych zajmuje się Centralny Urząd Podatkowy (Bundeszentralamt für Steuern). Wysokość zobowiązań zależy od klasy podatkowej, do której zostaniesz zakwalifikowany (wpływ na to ma m.in. twoja sytuacja rodzinna). System ulg i kwot wolnych od podatku jest w Niemczech jest dość skomplikowany, ale korzystny – np. ulga na dziecko w 2010 r. wynosiła 2184 euro. Skala podatkowa jest progresywna.

Zasiłek dla bezrobotnych. Przysługuje osobom, które w ostatnich dwóch latach przepracowały co najmniej 12 miesięcy i były w tym okresie objęte ubezpieczeniem społecznym. Wysokość i długość pobieranego zasiłku jest uzależniona od ostatnio osiąganych dochodów oraz sytuacji rodzinnej. Dla osób samotnych i bezdzietnych wynosi 60 proc. ostatnich dochodów netto, dla osób posiadających dziecko poniżej 18. roku życia – 67 proc.

Bilans zysków i strat

Ile można zarobić… Powszechna płaca minimalna w Niemczech nie istnieje, stawki minimalne zapisane są jednak w niektórych branżowych porozumieniach pracodawców i pracowników. W Niemczech Zachodnich zarabia się zwykle lepiej niż w dawnym NRD: dla przykładu najniższa prawnie dozwolona pensja dla elektryków na Zachodzie wynosi 9,6 euro za godzinę, a na Wschodzie 8,2 euro. Pielęgniarki i sekretarki zarabiają średnio 2150 euro miesięcznie, opiekunowie osób starszych 1700 euro, lekarze 4560 euro, inżynierowie 3750 euro. Więcej szczegółów na temat zarobków znaleźć można na stronach www.bmas.de oraz www.destatis.de .

…a ile trzeba wydać. Pracownikom sezonowym mieszkanie zapewniają pracodawcy, choć na luksusy nie ma co liczyć. Wynajęcie kawalerki w mieście to koszt ok. 700 euro miesięcznie. Ceny w sklepach są wyższe niż w Polsce – na utrzymanie musisz mieć co najmniej 700 euro.

Na swoim - czyli jak założyć firmę

Samozatrudnienie. By prowadzić samodzielną działalność nie musisz dokonywać wpisu do rejestru handlowego, prowadzić pełnej księgowości i sporządzać bilansu. Musisz natomiast być zameldowany w Niemczech i znaleźć lokal na siedzibę firmy (może to być np. twoje mieszkanie). Działalność zgłaszasz w urzędzie ds. gospodarczych (Gewerbeamt/ Wirtschaftsamt), właściwym dla miejsca siedziby firmy. To jego urzędnicy powiadamiają o twojej inicjatywie wszystkie inne urzędy – m.in. statystyczny, pracy i skarbowy, oraz organizacje samorządu gospodarczego. Więcej szczegółowych informacji znajdziesz na stronie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Berlinie.

Spółki prawa handlowego. Jako obywatel UE możesz swobodnie zakładać w Niemczech spółki osobowe i kapitałowe. Do wyboru masz spółkę cywilną, jawną, komandytową, z o.o. i akcyjną – pod tym względem sytuacja nie różni się więc od przepisów polskich. Zwykle wymagany jest wpis do rejestru handlowego (z wyjątkiem spółki jawnej) oraz zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego (z o.o. i akcyjna). Więcej szczegółów znajdziesz w przewodniku wydanym przez Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Berlinie.

Poszukiwany/poszukiwana

Niemcy poszukują głównie inżynierów, informatyków, lekarzy, pielęgniarek, opiekunek osób starszych. W sezonie najczęściej zatrudniani są pracownicy do zbioru owoców (jabłek i truskawek) oraz warzyw (szparagi i pomidory).

Praca dla małolata

Możesz znaleźć coś, jeśli masz skończone 15 lat, ale do 18 roku życia nie wolno ci pracować dłużej niż 8 godzin dziennie. Jeśli twój dzień pracy wynosi od 4 do 6 godzin, masz prawo do 30 minut przerwy. Jeśli zaś więcej, możesz się urwać aż na godzinę.

Ciekawostki

→ „Ordnung muss sein” (z niem. „Porządek musi być”) to zasada, której Niemcy podporządkowują się w pracy i życiu prywatnym. Nie ma mowy o żadnym „spontanie” w miejscu pracy. Musisz ściśle wykonywać swoje obowiązki.

→ Czas między 9.30 a 10.00 jest święty. To czas na śniadanie! Jest on wolny, choć bezpłatny. Niemcy rzadko zostają po godzinach. Jeśli ktoś siedzi w biurze do późna, to znak, że nie potrafi podołać obowiązkom.

→ Niemcy cenią prywatność. Przed wejściem do zamkniętego pomieszczenia zapukaj i poczekaj na zaproszenie. Uważaj też, by nie naruszać strefy intymnej twojego niemieckiego rozmówcy - dystans między dwoma osobami musi wynosić w Niemczech ok. 2 metrów. Nie próbuj podejść bliżej, bo zostaniesz uznany za natręta. Pamiętaj, że Niemcy są mniej towarzyscy i żywiołowi niż Polacy czy np. Rosjanie. Nie lubią bratania się, nie przechodzą szybko na „ty”.

→ W Niemczech samodzielni przedsiębiorcy nie mają obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia socjalne (niemiecki ZUS). Powinni jednak pamiętać o zawarciu ubezpieczenia zdrowotnego

→ W Niemczech obowiązuje słynny już podatek na rzecz wspólnoty religijnej. To dzięki niemu utrzymują się miejscowe Kościoły.

Info w sieci

Ambasada Niemiec w Warszawie

Federalna Agencja Zatrudnienia

Oferty pracy http://jobboerse.arbeitsagentur.de, www.jobs3000.net

Krajowe Pośrednictwo Pracy

Szczegółowe informacje na temat zatrudnienia w Niemczech