Praca w Europie

Praca w Europie - to co najważniejsze

Zwiększenie mobilności Europejczyków jest nieustającym priorytetem Unii Europejskiej. A Polacy… pozostają w czołówce najbardziej mobilnych narodów Europy. W krajach UE pracuje blisko dwa miliony naszych rodaków. Są coraz bardziej ambitni i wymagający. Szukają nie tylko większego zarobku, także możliwości rozwoju, pracy zgodnej z wykształceniem i na kierowniczych stanowiskach. Zwracają większą uwagę na bezpieczeństwo socjalne.

NAJWAŻNIEJSZE FORMALNOŚCI

Pozwolenia na pracę obowiązują jeszcze w Niemczech, Austrii, Norwegii, na Malcie oraz w Szwajcarii i Liechtensteinie. Nie znaczy to jednak, że w tych krajach nie można znaleźć zatrudnienia – w przepisach są wyjątki dla szczególnie poszukiwanych specjalistów (Austria, Niemcy) oraz furtki dla samodzielnych przedsiębiorców. Możesz też skorzystać ze specjalnych programów dla stażystów lub pracowników sezonowych. Zanim wsiądziesz w pociąg lub samolot – dokładnie poczytaj informacje na stronach internetowych lokalnych resortów pracy. Przygotuj też niezbędne dokumenty – pamiętaj, że wszystkie muszą być przetłumaczone na język kraju, do którego jedziesz. W krajach, gdzie nie obowiązują pozwolenia – też musisz pamiętać o formalnościach. Nie możesz zlekceważyć obowiązku meldunkowego, w niektórych krajach szukając pracy powinieneś też zgłosić się najpierw do urzędu pośrednictwa pracy (np. Finlandia) lub urzędu podatkowego. Jeśli zapomnisz o tym np. w Norwegii, twój pracodawca pozbawi Cię na poczet podatku aż połowy zarobku!

WARUNKI PRACY

Choć w wielu krajach normą są umowy zawierane ustnie (Wielka Brytania, Szwecja), jako obcokrajowiec powinieneś poprosić o wersję papierową. Wszystkie służby zatrudnienia apelują, by podpisywać tylko dokumenty, które się dokładnie rozumie. Jeśli coś jest niejasne, trzeba zwrócić się o pomoc do ekspertów z urzędów pracy lub związkowców (pomocni są szczególnie na Wyspach Brytyjskich i w Skandynawii). Jeśli pracodawca oferuje nam umowę na czas określony – sprawdźmy, czy ma do tego prawo. W niektórych krajach – np. we Włoszech – czasowe umowy możliwe są tylko w wyjątkowych, ściśle określonych przypadkach. Koniecznie trzeba też zorientować się, czy w branży, w której podejmujemy pracę, nie obowiązuje układ zbiorowy między pracodawcami a pracobiorcami. W wielu przypadkach gwarantują one warunki lepsze od ustawowych – ale nieuczciwy szef może chcieć wykorzystać twoją niewiedzę. W takich przypadkach pomogą związkowcy – wszędzie pilnują oni, by przybysze z zagranicy nie byli dla pracodawców tańsi od pracowników miejscowych. Czas pracy jest zróżnicowany – stosunkowo krótko pracuje się we Francji (35 godzin), bardzo długo w Irlandii (48 godzin). Średnia jest taka, jak w Polsce – 40 godzin. Praca po godzinach jest zwykle wynagradzana dużo lepiej (125 – 200 proc. stawki), osoby zatrudnione w specjalnych warunkach mają zwykle dodatkowe przywileje. W większości krajów płatny urlop wypoczynkowy wynosi 24 dni, trzeba sobie jednak na niego zasłużyć – najczęściej roczną pracą.

BILANS ZYSKÓW I STRAT

Najwięcej w Europie zarabia się w Luksemburgu, Szwajcarii i Norwegii – dla Polaków są to stawki absolutnie kosmiczne. Kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie na teoretycznie „zwykłym” stanowisku (budowlaniec, kierowca) można też dostać w Szwecji, Wielkiej Brytanii czy Holandii. Najwyższe wynagrodzenia oferowane są oczywiście specjalistom – inżynierom budownictwa, finansistom i lekarzom. Najsłabiej płacą w nowych krajach UE oraz Włoszech, Grecji i Portugalii. Tylko ekscentrycy wybiorą Rumunię – tam średnia płaca wynosi w przeliczeniu 1400 złotych. Koszty utrzymania są zazwyczaj proporcjonalne do zarobków. W Norwegii czy Luksemburgu trudno jest przeżyć miesiąc bez kilku tysięcy złotych w kieszeni. Oszczędni próbują zbiorowo zasiedlać kawalerki na przedmieściach, żywić się w barach dla ubogich i dojeżdżać do pracy rowerem. To jednak raczej rozwiązanie dla szalonych studentów, niż dla ambitnych młodych prawników, przedsiębiorców czy inżynierów.

NA SWOIM – CZYLI JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ

W krajach UE wszyscy przedsiębiorcy traktowani są na równych zasadach: możesz zakładać samodzielną działalność, spółki kapitałowe lub osobowe. Procedury są jednak bardzo zróżnicowane i często skomplikowane. Zanim wydasz jakiekolwiek pieniądze na rozkręcenie własnego interesu, sprawdź, jakie będziesz miał obowiązki wobec urzędników, jakie podatki będziesz płacił i na jakie rodzaje działalności potrzebne jest specjalne zezwolenie (jak np. we Francji). Generalne zasady są podobne do obowiązujących w Polsce: trzeba zarejestrować się w urzędzie gminy (ale np. Włoszech – w Izbie Przemysłowo-Handlowej), urzędzie podatkowym i statystycznym. W niektórych krach działają specjalne agencje, udzielające kompleksowej pomocy w zakładaniu i prowadzeniu firm (Portugalia, Belgia). W Finlandii urzędnicy zaopiekują się Tobą tak dokładnie, że nie musisz się nawet martwić o to, czy Twój biznesplan ma ręce i nogi.

POSZUKIWANY / POSZUKIWANA

Po kryzysie gospodarczym w latach 2008/2009 w większość państw europejskich drastycznie wzrosło bezrobocie. Zmalała też – niestety – sympatia dla pracowników z nowych krajów Unii Europejskiej. Zagraniczne wyjazdy za pracą stały się więc dużo bardziej ryzykowne. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się szukanie pracy na odległość (portale internetowe!) i poprzez zaufane osoby. Największe problemy na rynku pracy odczuwają Hiszpanie, Grecy i Łotysze, stosunkowo najmniejsze – Holendrzy. W takich warunkach najłatwiej o pracę mają specjaliści – lekarze, inżynierowie, naukowcy i finansiści. Dużo mniej ofert czeka na poszukiwanych jeszcze niedawno kierowców, budowlańców czy hydraulików. W sezonie turystycznym wciąż można liczyć na zatrudnienie w handlu, gastronomii i hotelarstwie, ale konkurencja staje się coraz ostrzejsza. Odchodzą w przeszłość czasy, gdy można było dostać pracę nie znając ani słowa z miejscowego języka.

PRACA DLA MAŁOLATA

Jeśli masz mniej niż 18 lat, nie licz na wysoką pensję. W większości krajów Europy prawo pozwalana na zatrudnianie nieletnich (od 15. lub 16. roku życia) tylko do prac lekkich i bezpiecznych, a pracodawcy mają prawo płacić młodocianym mniej niż pełnoletnim.