Holandia: wszystkie mosty otwarte

Ostatnia aktualizacja: 
01.07.2018

Stopa bezrobocia w Holandii jest jedną z najniższych w całej Unii Europejskiej. I choć podatki wydają się wysokie, to zawierają już w sobie kwotę na trzy rodzaje ubezpieczenia społecznego (w tym państwową emeryturę). Jeżeli więc komunikacja w języku angielskim i niemieckim nie jest dla ciebie problemem, możesz sprawdzić, jak żyje się w kraju tulipanów, rowerów i przyczep kempingowych.

Tulipany

Papierkowa robota, czyli formalności

Zamelduj się. Od stycznia 2014 r. istnieje obowiązek rejestracji pobytu krótszego niż 4 miesiące. Aby to zrobić, musisz udać się do jednego z 19 holenderskich urzędów gminy i złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji Ludności (Basisregistratie Personen). Po zarejestrowaniu otrzymasz holenderski PESEL – numer BSN (Burgerservicenummer). Dodatkowe informacje na ten temat znajdziesz w broszurze na stronie internetowej holenderskiego rządu oraz na portalu https://www.inspectieszw.nl/.

Legalizacja pobytu powyżej 3 miesięcy. W Holandii musisz zalegalizować swój pobyt jeśli wiesz, że jego długość przekroczy 4 miesiące. Sprawę załatwiasz w urzędzie gminy (w dziale ewidencji ludności, Gemeentelijke Basisadministratie, GBA) w ciągu 5 dni od momentu wjazdu. Urzędnikom będziesz musiał pokazać akt urodzenia, akt ślubu (oba przetłumaczone na język niderlandzki) oraz umowę najmu lub kupna mieszkania. Konieczne będzie również podanie adresu. Po dokonaniu formalności otrzymasz odpis z ewidencji ludności (uittreksel van de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens) ważny 3 miesiące oraz numer BSN (Burgerservicenummer), konieczny, by podjąć zatrudnienie (odpowiednik polskiego PESEL-u).

Przed podjęciem pracy musisz się też zgłosić do Urzędu Imigracji i Naturalizacji (Immigratie- en Naturalisatiedienst, IND), by udowodnić – przy pomocy dokumentów – cel swego pobytu. Po dokonaniu rejestracji otrzymasz jej dowód w postaci nalepki wklejonej do paszportu lub innego dowodu tożsamości.

Formalności przy podejmowaniu pracy. Niezbędnym warunkiem podjęcia pracy, ale również płynnego poruszania się we wszystkich innych sprawach administracyjnych, jest posiadanie numeru BSN (odpowiednik polskiego NIP). To indywidualny numer ewidencyjny, który będzie ci służył do kontaktu z władzami. Aby go uzyskać, powinieneś zgłosić się z ważnym dokumentem tożsamości (dowód lub paszport) do lokalnego urzędu gminy.

W Holandii zawiera się zarówno umowy o pracę, jak i umowy o dzieło oraz umowy zlecenia. Kodeks cywilny przewiduje, że jeżeli osoba pracuje na rzecz innej osoby w każdym tygodniu lub przez co najmniej 20 godzin w miesiącu przez 3 kolejne miesiące, to mamy do czynienia z umową o pracę w odniesieniu do kwestii płacowych. Umowa o pracę jest porozumieniem pisemnym bądź ustnym. Mimo wszystko jednak wskazane jest, aby ważniejsze umowy sporządzać na piśmie.

Jeśli szukasz pracy – skorzystaj z oferty holenderskich służb zatrudnienia (UWV WERKbedrijf). W placówkach w całym kraju znajdziesz nie tylko propozycje pracy, ale również uzyskasz fachową poradę.

Warunki pracy

Godziny pracy. Zgodnie z prawem maksymalny czas pracy wynosi 12 godzin dziennie i 60 godzin tygodniowo. Jednak w rozliczeniu 4-tygodniowym, maksymalny czas pracy nie może przekraczać średnio 55 godzin tygodniowo, natomiast w rozliczeniu 16 tygodniowym, maksymalny czas pracy nie może przekraczać średnio 48 godzin tygodniowo.

Podatki. W kraju tulipanów opodatkowaniu podlegają trzy rodzaje dochodów: z pracy i mieszkania, ze znacznego udziału oraz z oszczędności i lokat. Podatek jest progresywny – od 2018 r. istnieją 3 progi opodatkowania z tytułu pracy i mieszkania: 36,55 proc. – przy dochodach do 20,142 euro, 40,85 proc. – dla dochodu w przedziale 20,142 do 68,507 euro oraz 51,95 proc. – dla dochodu powyżej 68,507 euro.

Holenderskie stawki podatkowe wydają się być bardzo wysokie w porównaniu z 18 proc. stawką PIT, którą płaci większość Polaków. Jednak należy pamiętać, że w Holandii uwzględniają one także wysoką stawkę pobieraną na sfinansowanie trzech podstawowych, obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w Holandii (w tym państwową emeryturę). Np. najniższa stawka 36,55 proc. uwzględnia 27,65 proc. pobierane na ubezpieczenia społeczne i tylko 8,9 proc. stawki podatkowej.

Podstawowa stawka VAT wynosi 21 proc.

Od 2019 r. władze Holandii szykują spore zmiany dotyczące opodatkowania. Szczegóły obecnie obowiązujących przepisów znajdziesz tutaj.

Urlop. Długość urlopu reguluje zazwyczaj umowa o pracę lub umowa zbiorowa. Masz jednak prawo do gwarantowanego minimum: czterokrotności liczby godzin pracy w tygodniu. Pracownik, który ma ustalony 40 godzinny tydzień pracy, ma więc prawo do 20 dni urlopu. Osoby, które pracują w niepełnym wymiarze godzin, mają prawo do odpowiednio krótszego urlopu. Większość umów zbiorowych ustala wymiar wyższy niż prawne minimum. Zwykle wynosi od 20 do 30 dni na rok dla pracowników zatrudnionych na pełen etat. Wiek pracowników i staż pracy również często odgrywają rolę, w szczególności w wypadku młodszych i starszych pracowników. Obu tym grupom mogą być przyznane dodatkowe dni urlopu. Prawo do urlopu nabywa się proporcjonalnie w trakcie roku. Np. pracownik, któremu przysługują 24 dni urlopu rocznie, nabywa prawo do 6 dni urlopu po 3 miesiącach pracy. Urlop może być wykorzystany wcześniej za zgodą pracodawcy. Niezależnie od wysokości zarobków, pracownikom przysługuje miesięczny dodatek urlopowy w wysokości 8 proc. wynagrodzenia.

Zasiłek dla bezrobotnych.  Świadczenie przysługuje osobom w wieku poniżej 65 lat i 9 miesięcy (wiek emerytalny obowiązujący w 2017 r.), które: straciły co najmniej 5 godzin pracy w tygodniu (lub tym co pracowali mniej niż 10 godzin w tygodniu), nie przysługuje im już wynagrodzenie za ten utracony czas pracy, są zdolne do jej podjęcia oraz nie pobierają zasiłku chorobowego ani renty z tytułu pełnej niezdolności do pracy ani renty chorobowej (IVA); nie otrzymują zasiłku dla osób niepełnosprawnych (WGA) (chyba że pracowali pobierając ten zasiłek i stracili pracę). Trzeba mieć też przepracowane przynajmniej 26 tygodni w ostatnich 36 tygodniach przed pierwszym dniem rejestracji jako osoba bezrobotna. Nie wlicza się do tego okresu praca jako osoba samozatrudniona. Dla niektórych grup zawodowych (np. artyści, muzycy i pracownicy branży filmowej, stosuje się niższy wymóg: 16 z 39 tygodni).

Wysokość zasiłku jest obliczana indywidualnie w oparciu o średnią stawkę dzienną (dagloon) z ostatnich okresów zatrudnienia osoby wnioskującej. Przez pierwsze dwa miesiące bezrobotny otrzymuje 75 proc. średniej stawki dziennej, a w kolejnych 70 proc. stawki dziennej. Od kwoty zasiłku potrącane są składki na dodatek wakacyjny i ubezpieczenie chorobowe. W niektórych przypadkach potrąca się również składki emerytalne.

Zarobki i koszty życia

Ile zarobisz? W Holandii obowiązuje ustawowe wynagrodzenie minimalne ustalane dwa razy w roku. Wysokość tej płacy zależy m.in. od wieku i czasu pracy i jest wyrażona wartością brutto. Pracownicy w wieku od 15 do 22 lat są uprawnieni do otrzymywania części płacy minimalnej. W przypadku pracownika w wieku 23 lat lub starszego zatrudnionego w pełnym wymiarze godzin płaca minimalna brutto na dzień 1 stycznia 2018 r. wynosiła 1 578 euro (zobacz: www.government.nl). W 2016 r. średnie roczne zarobki Holendra wynosiły 36,500 euro, czyli ok. 2,150 euro miesięcznie netto bez dodatku urlopowego.

Ile musisz wydać? Na tle innych krajów UE Holandia jest dość drogim miejscem do życia. Najdroższy jest oczywiście Amsterdam. Tańsze jest mieszkanie na północy i wschodzie kraju niż w centrum i na zachodzie. Przykładowe ceny: chleb 1,20 euro, kubek kawy 2,2 euro, szklanka piwa 2,50 euro, frytki z krokietem 4,00 euro, bilet do kina: 10,00 euro, krótka jazda autobusem: 2,00 euro, litry benzyny (bezołowiowej): 1,56 euro, wypożyczalnia samochodów (średniej wielkości): 80,00 euro, dwudaniowe menu w restauracji: 27,50 euro.

W Holandii nie jest łatwo znaleźć mieszkanie do wynajęcia. Jeśli zawarłeś umowę najmu, zwykle wymagany będzie depozyt w wysokości miesięcznego czynszu, który zostanie ci zwrócony przy rozwiązaniu umowy. Koszt wynajmu pokoju to min. 350 euro miesięcznie. W większych miastach, takich jak Amsterdam czy Rotterdam, ceny są znacznie wyższe (400 euro miesięcznie za pokój u osoby prywatnej). Aby sprawdzić aktualne ceny wynajmu, odwiedź stronę Ministerstwa Infrastruktury i Środowiska.

Jak założyć firmę

Własna działalność gospodarcza. Żeby założyć swoją firmę w Holandii, powinieneś zarejestrować się w Izbie Handlowej (Kamer van Koophandel) oraz w urzędzie skarbowym (Belastingdienst). By załatwić formalności, musisz przedstawić urzędnikom odpowiedni formularz wpisowy, ważny dokument tożsamości, odpis z ewidencji mieszkańców (GBA), a także oryginał umowy najmu lokalu. Przy rejestracji przedsiębiorcy automatycznie nadawany jest numer VAT (BTW-nummer). Nie ma potrzeby udawać się specjalnie po niego do urzędu skarbowego.

Działalność gospodarczą powinieneś zgłosić maksymalnie tydzień przed lub tydzień po rozpoczęciu faktycznej działalności. Po rejestracji firmy otrzymasz ośmiocyfrowy numer identyfikacyjny (KvK- numer), odpowiednik polskiego numeru REGON.

Uwaga! Jeśli masz działalność gospodarczą zarejestrowaną w Polsce, możesz wykorzystać inną ścieżkę - wystąpić do holenderskiej Izby Handlowo-Przemysłowej o wydanie zaświadczenia uznającego działalność założoną w Polsce.

W Holandii osoby samozatrudnione nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na wypadek bezrobocia, choroby i niezdolności do pracy. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych oferuje jednak dodatkowe indywidualne ubezpieczenia w tym zakresie.

Więcej informacji o prowadzeniu swojego biznesu znajdziesz w tej broszurze.

Kogo wchłonie rynek pracy

W Holandii poszukują przede wszystkim pracowników produkcyjnych i magazynowych. Nie ma również problemów ze znalezieniem pracy sezonowej – przy tulipanach czy pakowaniu owoców, warzyw i ryb. Jeżeli jesteś doświadczonym specjalistą znającym języki, również nie powinieneś mieć problemów ze znalezieniem zatrudnienia (jeżeli tylko wykażesz swoje doświadczenie i kompetencje zawodowe). Od 2015 r. bezrobocie w Holandii spadło – obecnie wynosi ok. 4,4 proc. (dane ze stycznia 2018 r.). To najniższa wartość w Europie. 

Dozwolone od lat...

Młodzi ludzie poniżej 16. roku życia mogą podjąć pracę tylko pod pewnymi określonymi warunkami. Ludzie w wieku 16 i 17 lat mogą pracować, ale praca nie może zagrażać zdrowiu (zakaz pracy w hałasie, ciasnych pomieszczeniach i przy substancjach toksycznych). Nie mogą też pracować na „nocki”, między godz. 23 a 6 rano.

Czy wiesz, że…?

  • Stopa bezrobocia w Holandii w styczniu 2018 r. wyniosła 4,4 proc. – to jedna z najniższych wartości w Europie
  • Amsterdam jest położony między licznymi kanałami, dlatego bywa nazywany miastem mostów. W stolicy Holandii jest ich aż 1281!
  • Holendrzy uwielbiają pić kawę. Statystyczny Holender pije jej rocznie około 140 litrów.
  • Holandia to największy na całym świecie eksporter piwa. Każdego roku eksportowane jest ponad 1,5 miliarda litrów chmielnego napoju.
  • Większość Holendrów wybiera się na urlop z przyczepą kempingową. Nie wybierają hoteli, ale szuka miejsca do postawienia przyczepy.