Irlandia: znów widać zielone światło

Ostatnia aktualizacja: 
01.07.2018

Stopa bezrobocia wynosi tu tylko 6,1 proc. – to dobry czas, by pomyśleć o pracy w tym kraju. Mimo spodziewanego szturmu Polaków na Zieloną Wyspę, spowodowanego Brexitem, tłumów na razie nie widać. Przeszkodą mogą być wysokie koszty życia w tym kraju. Jeżeli jednak biegle mówisz po angielsku, ze znalezieniem pracy nie powinieneś mieć większego problemu.

Irlandia
Autor zdjęcia lub licencja: 
fot. flickr.com
Opis zdjęcia: 
W 2015 r. Irlandia była najszybciej rozwijającym się krajem UE

Papierkowa robota, czyli formalności

Meldunek. Nie ma obowiązku meldunkowego.

Legalizacja pobytu powyżej 3 miesięcy. Jeśli zamierzasz zostać w Irlandii dłużej niż 90 dni, powinieneś postarać się o residence permit, czyli pozwolenie na pobyt. Jak to załatwić? Zgłoś się do urzędu imigracyjnego lub na lokalny posterunek policji i wypełnij stosowny formularz. Musisz udowodnić, że masz za co żyć – posiadasz legalną pracę lub własną firmę. Takie pozwolenie wydawane jest najczęściej na 5 lat. Residence permit powinieneś załatwić sobie również wówczas, gdy podejmiesz pracę – niezależnie od tego, czy od momentu wjazdu do Irlandii minęły trzy miesiące, czy nie.

Formalności przy podejmowaniu pracy. Aby pracować w Irlandii, powinieneś posiadać irlandzki numer ubezpieczenia społecznego (Personal Public Service Number – PPS). Żeby go otrzymać, musisz udać się do miejscowego Wydziału Spraw Społecznych i Rodziny. Więcej informacji o składaniu wniosków i wymaganiach znajdziesz na http://www.welfare.ie. Umowy o pracę nie muszą być w Irlandii zawarte na piśmie, jednak irlandzki Kodeks Pracy (Terms of Employment Information Act, 1994) stanowi, że pewne jej elementy muszą mieć formę pisemną. Nie dotyczy to pracowników pozostających w stosunku pracy przez okres krótszy niż miesiąc. Zasadniczo w Irlandii występują 3 rodzaje zatrudnienia: w niepełnym wymiarze godzin, na czas określony (lub umowę-zlecenie) i dorywcze.

Warunki pracy

Godziny pracy. Maksymalny średni tydzień pracy liczy 48 godzin. Liczba ta może być uśredniana w okresie 4-,6- lub 12-miesięcznym, w zależności od okoliczności. W ciągu 24-godzinnego dnia pracy masz prawo do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W trakcie tygodnia pracy masz prawo do co najmniej jednego 24-godzinnego okresu odpoczynku poprzedzonego okresem dziennego odpoczynku (11 kolejnych godzin). Jeżeli dzień pracy wynosi więcej niż 4 i pół godziny – masz prawo do 15 minut przerwy w pracy, gdy pracujesz ponad 6 godzin – przysługuje ci co najmniej 30 minut przerwy w ciągu dnia.

Podatki. W Irlandii obowiązuje dwustopniowa skala podatkowa. Dochody osób fizycznych opodatkowane są w skali 20 proc. lub 40 proc. W zależności od sytuacji rodzinnej podatnika obowiązują następujące progi podatkowe:

  • osoba samotna nieutrzymująca innych osób, ma kwotę wolną 16 500 euro, płaci 20 proc. podatku od dochodu od 16500 do 33800 euro, a od nadwyżki 40 proc.;
  • osoba samotnie wychowująca dzieci ma kwotę wolną 24750 euro, płaci 20 proc. podatku od dochodu od 24750 do 37800 euro, a od nadwyżki 40 proc.;
  • małżeństwo, w którym jedna osoba uzyskuje dochód ma kwotę wolną 24750 euro, płaci 20 proc. podatku od dochodu od 24750 do 42800 euro, a od nadwyżki 40 proc.;
  • małżeństwo, w którym oboje uzyskują dochód ma kwotę wolną 33800 euro, płaci 20 proc. podatku od dochodu od 33800 do 67600 euro, a od nadwyżki 40 proc.

Istnieje kilka rodzajów ulg podatkowych m.in. z tytułu kosztów wynajmu mieszkania, wieku, kosztów edukacji czy też posiadania niepełnosprawnych dzieci.

Podstawowa stawka podatku VAT w 2017 r. roku wynosiła 23 proc.

Urlop. Ustawa o organizacji czasu pracy (The Organisation of Working Time Act, 1997) gwarantuje ci maksymalnie 4-tygodniową długość corocznego urlopu wypoczynkowego. Kontrakt pracowniczy może jednak dawać większe uprawnienia. Okresy trwania urlopu przewidziane ustawą są okresami minimalnymi, a pracodawca i pracownik mogą je przedłużyć w zawartej umowie.

Zasiłek dla bezrobotnych. W Irlandii istnieją dwa rodzaje świadczeń dla osób bez pracy: świadczenie dla szukającego pracy, oparte na składkach na ubezpieczenie społeczne opłacanych przez pracodawcę, oraz zasiłek dla szukającego pracy, oparty na ocenie posiadanych środków. Ten drugi dostaniesz wówczas, gdy skończy ci się pierwszy – i gdy spełnisz kryteria. Urzędnicy biorą pod uwagę twoje zasoby finansowe, to, jak długo jesteś bezrobotny (minimum 6 dni) i w jakim jesteś wieku (musisz mieć mniej niż 66 lat). Żeby otrzymać świadczenie dla szukającego pracy, musisz się zarejestrować, być gotowym do pracy i mieć opłaconą odpowiednią liczbę składek PRSI. Więcej informacji znajdziesz na stronach Ministerstwa Zabezpieczenia Społecznego.

Zarobki i koszty życia

Ile zarobisz? Od 1 stycznia 2017 r. płaca minimalna w Irlandii wynosi 9,25 euro za godzinę. Szczegóły bieżących stawek minimalnych są zawsze dostępne w dziale obsługi petenta w Departamencie Pracy, Przedsiębiorczości i Innowacji. Aby uzyskać więcej informacji, zaloguj się na www.workplacerelations.ie. Pracodawca może potrącić pracownikom koszty wyżywienia i mieszkania w kwocie do 21,85 euro tygodniowo za mieszkanie i 32,14 euro tygodniowo za jedzenie. Jednak według irlandzkich statystyk większość zarabia znacznie więcej niż minimalna pensja, bo krajowa średnia to 45 tys. euro rocznie. Poza branżą budowlaną największe podwyżki są w IT (prawie 5 proc. w 2016 r.), finansach i „budżetówce”. Jednak w dalszym ciągu trudno zdobyć w Irlandii etat i duży odsetek osób pracuje tymczasowo lub kilka dni w tygodniu. Przykładowe średnie roczne zarobki w Irlandii: inżynier elektryk z 2-letnim doświadczeniem: 28-38 tys. euro, młodszy doradca podatkowy: 16,5-24 tys. euro, sprzedawca: 24-28 tys. euro, hydraulik: 28-35 tys. euro, pomocnik budowlany: 16-20 tys. euro (Dane za: www.morganmckinley.ie).

Ile musisz wydać? Koszty życia w Irlandii od czasu kryzysu z 2008 r. trochę spadły, ale wciąż są jednymi z najwyższych w Europie. W 2007 r. Irlandia była jednym z najdroższych krajów strefy euro. Wg ogólnoświatowego raportu Mercer's World of Living 2008, Dublin był 16. najdroższym miastem na świecie, a 8. najdroższym w Europie. W 2016 r. znalazł się na 47. pozycji. Najdroższe są koszty wynajmu mieszkania, ponieważ popyt wciąż przewyższa podaż. W centrum Dublina za pokój zapłacisz minimum 400 euro miesięcznie (ale ceny sięgają też 1400 euro), na przedmieściach stolicy – od 350 do 1200 euro. Przykładowe ceny: tygodniowy bilet autobusowy (LUAS) 40 euro, posiłek trzydaniowy 25-50 euro, bochenek chleba 1,80 euro, 2 litry mleka: 1,89 euro, litr soku pomarańczowego: 2 euro, jajka 6 szt. 1,89 euro, ser (250g): 2,50 euro, sos z makaronem: 2,20 euro, płatki kukurydziane 2,70 euro, kufel piwa Guinness 5 euro, benzyna (za litr): 1,45 euro.

Jak założyć firmę

Własna działalność gospodarcza. Możesz założyć firmę jako jednoosobową firmę handlową, spółkę osobową lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Jako obywatela UE obowiązują cię dokładnie takie same procedury, jak Irlandczyków. Rozpoczęcie samodzielnej działalności gospodarczej (sole trader) nie jest trudne: wystarczy zarejestrować się Urzędzie Rejestracji Spółek (Company Registration Office – CRO) – osobiście za 40 euro lub drogą elektroniczną za 20 euro. Cała rejestracja polega na wypełnieniu formularza RBN1 (Registration of Business Name 1). Następnie należy zgłosić firmę w Urzędzie Skarbowym wypełniając druk STR lub TR1. Formularz ten jest dostępny na stronie internetowej urzędu. Działalność powinieneś rozliczyć składając corocznie zeznanie podatkowe. Musisz pamiętać, że jako samodzielny przedsiębiorca odpowiadasz za długi całym swoim majątkiem, a podatek płacisz według stawek dla podatków od dochodów osobistych.

Kogo wchłonie rynek pracy?

Ze znalezieniem pracy nie będą mieć problemu mechanicy, kierowcy samochodów osobowych i ciężarowych, opiekunowie osób starszych, pomoc domowa, budowlańcy oraz – zwłaszcza w dużych miastach takich jak Dublin, Cork, Limerick, Galway, Waterford – kelnerzy, barmani, kucharze i pomoc kuchenna. Jest zapotrzebowanie na inżynierów (w tym specjalistów IT), lekarzy, pielęgniarki, położne, księgowych i marketingowców. Zatrudnienie znajdą też specjaliści z zakresu bankowości i finansów. W przeważającej większości przypadków będziesz musiał znać dobrze język angielski – zwykle pracodawca wymaga, abyś mógł dogadać się z kolegami z pracy.

Dozwolone od lat…

Dzieci w wieku 14 lat mogą być zatrudnione tylko do lekkich prac podczas wakacji szkolnych – w tym czasie muszą mieć co najmniej 21 dni wolnego od pracy. Praca nie może szkodzić ich zdrowiu, zagrażać bezpieczeństwu lub prawidłowemu rozwojowi. Dzieci w wieku 15 lat mogą pracować 8 godzin tygodniowo podczas całego roku szkolnego. Maksymalny tygodniowy czas pracy dla dzieci poza okresem szkolnym wynosi 35-40 godzin tygodniowo. Maksymalny tydzień pracy dla młodych ludzi w wieku 16 i 17 lat wynosi 40 godzin (max. 8 godzin dziennie). Młodzież w wieku poniżej 18 lat ma zagwarantowane jedynie do 70 proc. minimalnego krajowego wynagrodzenia.

Czy wiesz, że…?

  • Stopa bezrobocia w styczniu 2018 r. wyniosła 6,1 proc.
  • W 2015 r. o numer PPS (odpowiednik numeru PESEL w Irlandii) ubiegało się 8,5 tys. osób z Polski, a w 2016 r. przyjechało ich o 500 mniej.
  • 17 marca przypada Dzień św. Patryka, patrona Irlandii. To najważniejsze święto w tym kraju, odbywają się wtedy koncerty, parady, wszyscy bawią się przy muzyce i tańcu.
  • Jednym z symboli Irlandii jest piwo Guinness, którego dziennie wypija się na świecie 9 mln kufli. Kompania nie tylko posiada oddziały w sześciu miastach świata, ale również własne statki do przewozu piwa.