Szwecja: dobra płaca w koronie

Ostatnia aktualizacja: 
01.07.2018

Ojczyzna Alfreda Nobla wciąż cieszy się zainteresowaniem Polaków szukających zatrudniania poza granicami kraju. Nic dziwnego: stosunek zarobków do kosztów życia w Szwecji jest dużo korzystniejszy niż w Polsce. Za najniższą szwedzką pensję można opłacić mieszkanie i godnie żyć oraz odłożyć na wakacje. Pozostaje tylko przyzwyczaić się do odmiennej od polskiej mentalności północnych sąsiadów.

Szwecja - blisko i przyjaźnie

Papierkowa robota, czyli formalności

Meldunek. Osoby przybywające do Szwecji z zamiarem krótkiego pobytu (do trzech miesięcy), nie muszą się meldować.

Legalizacja pobytu powyżej 3 miesięcy. Obywatele UE/EOG, którzy pracują, prowadzą firmę, są studentami lub posiadają wystarczające środki na utrzymanie, mają prawo zamieszkiwać w Szwecji przez 90 dni bez wymogu uzyskania pozwolenia na pobyt. Jeśli jesteś w Szwecji i szukasz pracy, możesz ubiegać się o tzw. numer koordynacyjny (Samordningsnummer). Jeśli jesteś obywatelem UE/EOG i pozostajesz w Szwecji przez 6 miesięcy lub dłużej i jesteś w pracy, musisz złożyć wniosek do szwedzkiego urzędu podatkowego (Skatteverkt) – numer koordynacyjny jest już wtedy niezbędny. Jeśli zamierzasz mieszkać i pracować w Szwecji przez co najmniej jeden rok, w tym samym urzędzie możesz złożyć wniosek o rejestrację w Rejestrze Populacji. Jeśli wniosek zostanie przyznany, otrzymasz osobisty numer identyfikacyjny. Będzie potrzebny w wielu różnych kontekstach w kontaktach z różnymi organami.

Pamiętaj! Posiadanie szwedzkiego numeru osobowego (Personnummer) jest podstawowym warunkiem stabilnego funkcjonowania w Szwecji.

Formalności przy podejmowaniu pracy. W Szwecji obowiązują dwie podstawowe formy zatrudnienia:  umowa na czas określony i nieokreślony. Umowa na czas nieokreślony jest najpopularniejszą i najbardziej korzystną dla pracownika. Pamiętaj, aby zapoznać się z treścią umowy o pracę przed jej podpisaniem. Zgodnie z prawem umowa może mieć początkowo formę ustną. Jednakże w tej sytuacji pracodawca powinien dostarczyć pracownikowi umowę w formie pisemnej najpóźniej miesiąc po podjęciu przez niego pracy.

Warunki pracy

Godziny pracy. W Szwecji tydzień pracy trwa 40 godzin tygodniowo, plus maksymalnie 8-10 godzin nadliczbowych. W ciągu roku liczba godzin nadliczbowych nie może przekroczyć 200. Osoby, które mają dzieci poniżej 8. roku życia mogą wnioskować o skrócenie czasu pracy – nawet o 1/4. Każdy pracownik musi mieć co najmniej 11 łącznych godzin odpoczynku podczas jednej doby. Odpoczynek musi obejmować godziny od 24:00 do 5:00. W ciągu 7 dni pracownik musi odpoczywać łącznie 36 godzin.

Podatki. Daniny w Szwecji należą do najwyższych w Europie. Płaci się zarówno na rzecz lokalnego samorządu (stawki wahają się od 29 do 34 proc., w zależności od gminy), jak i państwa. Jeżeli dochód przekracza kwotę 438,9 tys. koron szwedzkich (2017), płacisz podatek dochodowy w wysokości 20 proc. Jeżeli przekracza 638,5 tys. koron – płacisz 25 proc. VAT na żywność wynosi 12 proc., na większość pozostałych towarów – 25 proc. Mieszkańcy płacą także inne daniny – m.in. podatek majątkowy i od nieruchomości. Więcej szczegółów – w języku polskim! - na stronach szwedzkiego Urzędu Podatkowego (Skatteverket).

Urlop. W ciągu roku masz prawo do minimum 25 dni wypoczynku (pięciu tygodni). W niektórych układach zbiorowych zapisano jednak znacznie korzystniejsze rozwiązania.

Zasiłek dla bezrobotnych. Szwedzki system pomocy dla bezrobotnych opiera się na dwóch komponentach: ogólnym ubezpieczeniu podstawowym oraz dobrowolnym ubezpieczeniu od utraty dochodów (listę funduszy znajdziesz na stronie www.iaf.se ). Podstawowy zasiłek otrzymasz, jeśli w ciągu ostatniego roku przepracowałeś co najmniej 6 miesięcy – w każdym co najmniej 80 godzin. Więcej informacji na stronie Rady ds. Ubezpieczenia na Wypadek Bezrobocia (Inspektionen för arbetslöshetsförsäkringen, IAF).

Zarobki i koszty życia

Ile zarobisz? Średnie miesięczne wynagrodzenie dla całego rynku pracy wynosi ok. 32 tys. szwedzkich koron. Kwota uzależniona jest od wykonywanego zawodu i posiadanych kwalifikacji. Polscy informatycy w Szwecji zarobią ok. 25-35 tys. koron miesięcznie. 50 tys. SEK mogą zarobić stomatolodzy i lekarze. Pielęgniarki, osoby opiekujące się osobami starszymi, a także kierowcy mogą liczyć na zarobek w granicach 25 tys. koron. Murarze, czy fryzjerzy otrzymają wypłatę ok. 15-20 tys. SEK. Płace minimalne ustalane są oddzielnie dla każdej z branż w umowach zbiorowych między pracodawcami a pracobiorcami.

Ile musisz wydać? Koszty życia w Szwecji są wysokie. Według obliczeń dokonanych przez Institut för privatekonomi koszty osoby żyjącej pojedynkę, z wyłączeniem opłat za mieszkanie, wynoszą około 9 850 koron miesięcznie (2017 r.), czyli ponad 4100 zł. Koszty te odnoszą się do niezbędnej podstawowej konsumpcji: żywności, odzieży, higieny, opieki zdrowotnej, sportu, samochodów, zajęć rekreacyjnych, podróży lokalnych, ubezpieczenia, energii elektrycznej, telefonu itd. Miesięczne wydatki pary wynoszą 15 510 SEK, czyli ponad 6500 zł.

Jak założyć firmę

Własna działalność gospodarcza. Prowadzenie działalności gospodarczej w Szwecji na zasadzie samozatrudnienia wymaga uzyskania pozwolenia na pobyt. Aby je dostać, musisz złożyć w Urzędzie ds. Migracji (Migrationsverket) certyfikat rejestracji przedsiębiorstwa i ewentualnie inne dokumenty potwierdzające prowadzenie własnego biznesu. Pozwolenie wydawane jest zwykle na okres pięciu lat, lecz jeśli prowadzona działalność nie będzie wykazywała dochodów, pozwalających na utrzymanie się w Szwecji, może zostać cofnięte.

Jeżeli chcesz jako obywatel polski zarejestrować jednoosobową firmę (Enskild näringsidkare) i podjąć pracę na zasadzie samozatrudnienia, musisz uzyskać numer statystyczny i numer VAT. W tym celu prześlij do Urzędu Skarbowego w Malmö (adres pocztowy: Skatteverket, Utlandsenheten, SE-205 31 Malmö, Sverige) dokumenty: formularz SKV 4632 (dostępny na tej stronie), poświadczoną kopię paszportu, zaświadczenie z urzędu podatkowego o braku zaległości podatkowych i ubezpieczeniowych w ZUS.

Więcej informacji znajdziesz na stronie https://www.verksamt.se/ 

Kogo wchłonie rynek pracy

Obszary rynku pracy, w których występuje niedobór pracowników to: służba zdrowia, opieka nad osobami w podeszłym wieku, branża IT, edukacja (wczesnoszkolna i przedszkolna), budownictwo. Problemów ze znalezieniem zatrudnienia nie powinni też mieć doświadczeni pracownicy z tytułem inżyniera.

Rynek pracy wchłonie także mechaników, kierowców, ochroniarzy i pracowników gastronomii. Polacy znajdą również zatrudnienie w firmach sprzątających i dbających o porządek, mogą również pełnić funkcję pracowników socjalnych. Wśród osób z wyższym wykształceniem i wysokimi kwalifikacjami rynek otwarty jest zwłaszcza dla specjalistów z branży IT (informatyków, programistów), transportu, komunikacji, biotechnologii specjalistów ds. sprzedaży i marketingu, a także księgowych i nauczycieli.

Dozwolone od lat...

W Szwecji można zawierać umowy o pracę od momentu osiągnięcia 16 lat. Warunkiem jest ukończenie szkoły.

Czy wiesz, że...?

  • Stopa bezrobocia w Szwecji w kwietniu 2018 r. wynosiła 6,5%
  • Około 80 proc. mieszkańców mówi w języku angielskim.
  • 18 951 koron szwedzkich wynosiła w 2017 r. kwota wolna od podatku.
  • Podczas rekrutacji pracodawca wymaga przynajmniej podstawowej znajomości języka szwedzkiego. Warto więc wcześniej pomyśleć o kursie językowym.
  • 36,4 tys. euro wyniosło w 2016 r. średnie wynagrodzenie pracownika w Szwecji wg OECD.
  • Alkohol sprzedawany jest w tygodniu do 18, w weekendy do 15. Zakupić go mogą osoby, które ukończyły 20. rok życia.