Studia na Cyprze

Ostatnia aktualizacja: 
19.12.2017

Prężnie rozwijające się cypryjskie uniwersytety oferują warunki, o jakich mogliby pomarzyć studenci w wielu mniej egzotycznych krajach Europy.

wybrzeże cypryjskie

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Na Cyprze działa sześć uniwersytetów – pięć prywatnych i trzy państwowe: Uniwersytet Cypru, Otwarty Uniwersytet Cypru (oferuje głównie naukę na odległość) i Uniwersytet Technologiczny w Limassol. Uczyć można się też na cypryjskich szkołach wyższych (ich listę znajdziesz na cypryjskim portalu edukacyjnym), jednak ich ukończenie nie jest jednoznaczne ze zdobyciem licencjatu. Kraj uczestniczy w Procesie bolońskim, edukacja wyższa podzielona jest więc na trzy etapy, a studenci zdobywają punkty ECTS. Uczelnie szacują, że zdobycie 1 punktu wymaga 25-30 godzin nauki. Rok akademicki podzielony jest na dwa semestry: jesienny (od września do grudnia) oraz wiosenny (od stycznia do maja). Obowiązuje specyficzny system oceniania egzaminów – od 0 (bardzo źle) do 10 (doskonale). By zdać, trzeba dostać co najmniej 5. Dodatkowe informacje w broszurze wydanej przez Uniwersytet Cypru.

Stopnie akademickie. Uniwersytety na Cyprze oferują uzyskanie dyplomu licencjata (akademickiego i zawodowego), magistra oraz doktora. Dyplom licencjata (Ptychio), otrzymuje się po czterech latach studiów w pełnym wymiarze godzin i uzbieraniu 240 punktów ECTS. By uzyskać dyplom magistra, konieczne są dalsze trzy lub cztery semestry nauki i 90-120 punktów ECTS. Praca magisterska nie zawsze jest obowiązkowa. Trzeci stopień nauki - doktorat - uzyskuje się po kolejnych minimum trzech latach nauki. Co ciekawe, by rozpocząć studia doktoranckie, na Cyprze nie trzeba mieć dyplomu magistra.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i warunki formalne. Na Cyprze kandydaci na studia licencjackie muszą zdać egzaminy wstępne (Pancyprian Examinations), przeprowadzane przez lokalne Ministerstwo Edukacji. By w nich uczestniczyć, wymagana jest matura nostryfikowana przez Cypryjską Radę ds. Uznawania Wykształcenia i certyfikat z jęz. greckiego. Obywatele UE posiadający maturę międzynarodową mogą sie też ubiegać o miejsce na uczelni w ramach tzw. szybkiej ścieżki - zarezerwowano dla nich do 3 proc. miejsc na studiach.
Nieco inaczej wygląda rekrutacja na studia magisterskie. O przyjęciu decydować może rozmowa kwalifikacyjna, pisemny egzamin lub list polecający. Koniecznie złożyć należy również: formularz aplikacyjny, kopię dyplomu, certyfikat znajomości greckiego, życiorys oraz dwustronnicowy opis planów i oczekiwań. Wszystko, oczywiście, po grecku.

Terminy. Na Uniwersytecie Cypru formularz aplikacyjny na studia składać należy do 15 kwietnia (na semestr zimowy) lub 31 października (na semestr letni).

Egzaminy. Organizuje je cypryjskie Ministerstwo Edukacji na przełomie maja i czerwca. Więcej szczegółów – m.in. tematy egzaminacyjne z poprzednich lat – znaleźć można na stronie ministerstwa.

Znajomość języka, certyfikaty

Języki wykładowe to grecki i turecki, choć są oczywiście przedmioty – głównie na kierunkach filologicznych – wykładane w innych językach. By móc studiować, należy udowodnić znajomość greckiego – najlepiej przedstawiając certyfikat (The Certificate of Attainment in Greek). Istnieje też możliwość przejścia specjalnego kursu i zdania egzaminu językowego umożliwiającego studia. Szczegółowe wymagania językowe warto sprawdzić na uczelni. Więcej informacji na stronie Centrum Języka Greckiego.

Pobyt i ubezpieczenie

Formalności. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Cypru do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Granicę Republiki Cypryjskiej z częścią wyspy okupowaną przez Turcję (formalnie jest to tzw. linia demarkacyjna) również można przekroczyć na podstawie dowodu osobistego lub paszportu, ale tylko w wyznaczonych punktach kontrolnych. Wjazd i wyjazd z Cypru przez porty morskie i lotnicze w części wyspy zajętej przez Turcję jest jednak źle widziany przez władze Republiki Cypryjskiej.
Osoby rozpoczynające studia na Cyprze po przyjeździe powinny zgłosić się do Departamentu Migracji i Ewidencji Ludności (Civil Registry and Migration Department) i postarać się o tymczasowe pozwolenie na pobyt (temporary residence permit). W tym celu należy wypełnić wniosek MEU1A, przedstawić paszport lub dowód (oraz kopie), potwierdzenie przyjęcia na studia oraz oświadczenia: o posiadaniu wystarczających środków finansowych, wykupieniu polisy zdrowotnej i podleganiu pod ubezpieczenie zdrowotne w kraju pochodzenia (karta EKUZ). Urzędnicy poproszą również o dwa zdjęcia paszportowe. Więcej szczegółów na stronie Uniwersytetu Cypru.

Ubezpieczenie. Świadectwem ubezpieczenia jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). By uzyskać bezpłatną opiekę medyczną w publicznych cypryjskich szpitalach wystarczy jednak pokazać legitymację studencką. Prywatne ubezpieczenie przyda się, jeśli planujesz dłuższy pobyt na Cyprze i musisz korzystać z opieki zdrowotnej w związku z chorobą, która nie zagraża twemu życiu.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Rok studiów licencjackich na państwowych uniwersytetach cypryjskich kosztuje od 2000 do 3500 euro (np. na Uniwersytecie Cypryjskim - 3418 euro), ale czesne to płaci… państwo. Inaczej jest na studiach magisterskich - tam czesne płaci już student. Na Uniwersytecie Technologicznym w Limassol wynosi ono 3000 euro za rok studiów, na Uniwersytecie Cypru – 5125 euro za całe studia (na niektórych kierunkach - nawet 10250 euro).
Drogie są również studia doktoranckie - na Uniwersytecie Cypru kosztują minimum 4000 euro.

Utrzymanie i zakwaterowanie. By przeżyć miesiąc na Cyprze, potrzeba ok. 1000 euro. Droga jest szczególnie żywność i zakwaterowanie. Uczelnie oferują miejsca w akademikach, ale dostanie ich nie jest proste (Uniwersytet Cypru ma tylko 208 łóżek). Działają więc uczelniane biura nieruchomości (Housing Offices), gromadzące informacje o pokojach i mieszkaniach dla studentów. Za wynajem kawalerki na Cyprze zapłacić trzeba ok. 400-500 euro miesięcznie, mieszkanie dla dwóch osób kosztuje od 480-600 euro, większe – 600-770 euro.

Inne opłaty. Zaniedbywanie nauki jest kosztowne. Płaci się m.in. za niezaliczone przedmioty i przesunięcie terminu złożenia pracy magisterskiej. Wysokość opłat jest zróżnicowana, w zależności od uczelni.

Życie studenckie

Na cypryjskich uczelniach nie brakuje zagranicznych studentów - przeważają jednak przybysze z Azji. W ostatnich latach najwięcej było Chińczyków oraz obywateli Indii, Bangladeszu i Pakistanu. Najprawdopodobniej decydujący wpływ miał na to klimat. Życie studenckie toczy się głównie w barach (bywalcy polecają New Division w Nikozji) i na plażach, ciepłych o każdej porze roku.
Cypryjski Uniwersytet Technologiczny w Limassol działające non-stop tawerny wymienia nawet jako jeden z głównych powodów, dla których warto wybrać się na studia w tym mieście. Menedżerowie miejscowych barów wyszli naprzeciw przyjezdnym: na ulotkach piszą często tłustym drukiem: ŻADNEJ GRECKIEJ MUZYKI. Wygląda na to, że ktoś im uświadomił, jak bardzo jest „lubiana”. Studenckiego klimatu nie czuć natomiast w Nikozji - to duże miasto żyje swoim życiem.

Stypendia

Otrzymanie stypendium na studia magisterskie jest trudne. Większość zagranicznych studentów pochodzi z Azji i ich naukę wspierają tamtejsze rządy. Kandydat na studenta z Polski o stypendium może zapytać w cypryjskim Ministerstwie Edukacji i Młodzieży.
Same uczelnie oferują wsparcie dla najuboższych studentów - udziela go Studencki Fundusz Socjalny. Według Eurydice, w roku akademickim 2017/2018 zasiłki socjalne dla studentów (student grants) wynosiły od 1450 do 3420 euro rocznie (zależnie od dochodów w rodzinie), jednak mogły się o nie ubiegać wyłącznie osoby, które mieszkały na Cyprze przez co najmniej pięć lat przed rozpoczęciem studiów. Dodatkowo na zakup książek czy wynajem mieszkania najubożsi studenci stuiów I stopnia mogą uzyskać dodatkowy zasiłek (student allowance) w wysokości do 3692 euro rocznie.
Stypendia naukowe wynoszą od 3000 do 4000 euro, otrzymuje je nie więcej niż 2 proc. studentów.

Praca dla studenta

Polacy nie potrzebują specjalnych pozwoleń na pracę. Zdarza się, że możliwość zarobku stwarza sama uczelnia – warto wybrać się do Centrum Karier, by sprawdzić aktualne oferty. Tam również gromadzone są - formie elektronicznej - informacje o pracy poza szkołą. Przed wyjazdem warto zaopatrzyć się w zaświadczenie o niekaralności – jest wymagane przez wielu pracodawców.
O pracę na Cyprze nie jest łatwo - bezrobocie we wrześniu 2017 r. (według Eurostatu) wynosiło aż 10,3 proc. i należało do najwyższych w Unii Europejskiej. Płaca minimalna na Cyprze nie jest regulowana, średnie wynagrodzenie w 2017 r. wynosiło 1658 euro miesięcznie.