Studia w Norwegii

Ostatnia aktualizacja: 
09.01.2018

Kilkaset kierunków studiów magisterskich w języku angielskim – w dodatku za darmo. Na taką ofertę może sobie pozwolić niewiele krajów na świecie. Norwegia jest jednym z nich. Koszty utrzymania zmuszają do podjęcia pracy, ale gra jest warta świeczki: poziom nauki jest wysoki, infrastruktura doskonała, a w dodatku wszyscy tu mówią po angielsku.

Norwegia

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Norwegia zaprasza na studia na 22 uczelniach państwowych - m.in. siedmiu uniwersytetach (universiteter), dziewięciu uniwersytetach zawodowych (vitenskapelige høyskoler) oraz kilku uczelniach artystycznych, prawnych, wojskowych i policyjnych. Istnieje tu również ponad trzydzieści prywatnych szkołów wyższych (private høyskoler). W sumie w Norwegii działa 77 wyższych uczelni, na których uczy się ponad 25 tys. zagranicznych studentów – internacjonalizacja szkolnictwa wyższego jest jednym z priorytetów władz tego kraju. Szczegóły na stronie www.studyinnorway.no.

Stopnie akademickie. Po 3-letnich studiach I stopnia uzyskuje się dyplom licencjata (bachelor). Studia II stopnia (zwykle dwuletnie) pozwalają uzyskać tytuł magistra (master), a studia doktoranckie (trzyletnie) – tytuł doktora (doktor). Od tego systemu są jednak wyjątki: niektóre uczelnie oferują roczne lub 1,5-roczne studia magisterskie, można też zdecydować się na 5-letnie studia magisterskie (one-tier masters degrees, prosto po szkole średniej), 6-letnie studia zawodowe lub też 4-letnie studia licencjackie w szkołach artystycznych, muzycznych i nauczycielskich.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i warunki formalne. Rekrutację studentów zagranicznych prowadzą samodzielnie uczelnie (Norwegowie oraz osoby z prawem pobytu mogą korzystać z systemu NUCAS (nor. Samordna opptak).
Generalne warunki przyjęcia na studia w Norwegii (generell studiekompetanse) ustala Norweska Agencja Zapewniania Jakości w Edukacji (NOKUT), o szczegółowych wymaganiach decydują uczelnie. Ogólna zasada brzmi: do rozpoczęcia studiów wystarczy zdana matura (świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, technikum lub średniego studium zawodowego) oraz spełnienie wymagań w zakresie znajomości języka. Więcej informacji na tzw. liście GSU.
Pierwszym krokiem jest zwykle rejestracja za pośrednictwem internetu, drugim – złożenie niezbędnej dokumentacji. Uczelnie wymagają m.in. przetłumaczonego świadectwa dojrzałości, kopii dowodu tożsamości, wniosku o przyjęcie na studia i zdjęć.
Uwaga - w roku akademickim 2017/2018 Uniwersytet w Oslo wstrzymał przyjmowanie zagranicznych studentów na czteroletnie studia licencjackie w jęz. norweskim (rok przygotowawczy z nauką języka + trzy lata studiów). Studia licencjackie były dostępne wyłącznie dla studentów z potwierdzoną znajomością języka norweskiego.

Terminy. Różnią się w zależności od uczelni. Najczęściej kandydaci do rozpoczęcia studiów od semestru zimowego (we wrześniu) składają dokumenty w terminie od 1 grudnia do 15 marca. Szczegóły warto sprawdzić na stronie internetowej wybranej uczelni.

Egzaminy. Są rzadkością. Uczelnie organizują zwykle konkursy świadectw. Liczba miejsc dla zagranicznych studentów jest jednak ograniczona – by się dostać, trzeba mieć dobre oceny z wybranych przedmiotów, istotnych dla kierunku studiów (matematyka, biologia, chemia itp.).

Znajomość języka, certyfikaty

Norweskie uczelnie oferują aktualnie ponad 200 kierunków z wykładowym angielskim – ale głównie na studiach II stopnia. Wyszukiwarkę można znaleźć na stronie www.studyinnorway.no. By studiować na kierunkach z wykładowym jęz. angielskim wystarczy udowodnić, że uczyło się tego języka przez co najmniej 7 lat w szkołach ponadpodstawowych. Kto tego warunku nie spełnia, musi przedstawić certyfikat TOEFL (Test of English as a Foreign Language, 500 punktów w teście papierowym, 170 w komputerowym i 60 w internetowym), IELTS (International English Language Testing Service, co najmniej 5 punktów), APIEL (Advanced Placement International English Language examination, 3 punkty) lub CAE/CPE.
Studia licencjackie prowadzone są niemal wyłącznie w jęz. norweskim. Od kandydatów spoza Norwegii uczelnie wymagają jednak znajomości również angielskiego (najłatwiej ją potwierdzić certyfikatem IELTS lub TOEFL). W przypadku jęz. norweskiego konieczne jest (do wyboru): zaliczenie roku przygotowawczego z obowiązkowym kursem językowym (preparatory year, np. na Uniwersytecie w Stavanger), ukończenie stosownego kursu (np. w Międzynarodowej Szkole Letniej przy Uniwersytecie w Oslo) i zdanie egzaminu na poziomie III (Level III) lub przedłożenie certyfikatu: Læreplan i norsk som andrespråk lub Test i norsk (zwany również Bergenstesten) na poziomie zaawansowanym (høyere nivå) z wynikiem Bestått lub Godt bestått. Informacji, jak zdobyć ten drugi certyfikat szukaj na stronie Uniwersytetu Ludowego (Folkeuniversitetet).
Listę innych instytucji, w których można poznać ojczysty język Henryka Ibsena znajdziesz na stronie www.studyinnorway.no.

Pozwolenie na pobyt

Jeśli zamierzasz przebywać w Norwegii dłużej niż 90 dni, musisz wystąpić o potwierdzenie studenckiego prawa do pobytu. W tym celu zgłoś się do Ambasady Norwegii w Polsce lub odwiedź biuro ds. imigracji w mieście, w którym zamierzasz studiować (biura działają w ramach jednostek policji). Urzędnicy poproszą Cię o wypełniony wniosek, dowód tożsamości, zdjęcie paszportowe oraz dokumenty poświadczające przyjęcie na studia i posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego. Będziesz również musiał/a udowodnić, że posiadasz odpowiednie środki, by utrzymać się w Norwegii.
Szczegółowe informacje na stronie Norweskiego Urzędu ds. Imigracji. O obowiązkach meldunkowych warto też poczytać na stronie www.nyinorge.no.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Niby nie ma nic za darmo, ale akurat w Norwegii studiować można bezpłatnie. Obowiązują jedynie opłaty semestralne (semester fee) w wysokości od 300 do 600 koron (ok. 130-260 zł, przy kursie 1 NOK=0,43 PLN), będące czymś w rodzaju składki na stowarzyszenie studentów. Przynależność do niego daje sporo korzyści – m.in. tańsze bilety. Płatne są studia na uczelniach prywatnych oraz nieliczne, specjalistyczne kierunki zawodowe.

Utrzymanie i zakwaterowanie. Norwegia to jeden z najdroższych krajów świata – zarobki miejscowych w porównaniu z polskimi są bardzo wysokie, koszty życia również. By przeżyć miesiąc w Oslo, trzeba mieć co najmniej 10 tysięcy koron (4,3 tys. zł). W innych ośrodkach akademickich życie jest nieco tańsze – oszczędnym wystarczy 6-8 tysięcy koron. Semestralne wydatki na zakwaterowanie i utrzymanie Uniwersytet w Oslo szacuje na 50 tys. koron, z czego 15 tys. pochłania wynajęcie mieszkania, 15 tys. wyżywienie, 5 tys. książki i pomoce naukowe, 3 tys. wydatki na transport, 12 tys. - inne potrzeby. Zanim wynajmiesz mieszkanie na wolnym rynku, przeczytaj informacje na stronie www.nyinorge.no (w języku polskim).

Życie studenckie

Mobilność międzynarodowa jest prawem każdego studenta – uznały norweskie władze. Zagraniczny wyjazd jest integralną częścią studiów, podobnie jak indywidualne plany zajęć. Z innych ciekawostek: w Norwegii używane są aż trzy języki narodowe: Bokmål, Nynorsk i Sami. Każdy samorząd sam decyduje, który język na jego terenie będzie wykorzystywany w szkołach i urzędach. Na każdej uczelni działają studenckie organizacje socjalne. Członkostwo w nich jest obowiązkowe – kosztuje zwykle od 300 do 600 koron za semestr. Organizacje te świadczą pomoc prawną, psychologiczną, pomagają w znalezieniu zakwaterowania i np. opiekunki do dziecka. Skala ocen jest podobna jak w krajach anglosaskich: od A (najlepsza) do F (najgorsza).
Więcej o Norwegii na stronach www.stydyinnorway.no oraz norway.no.

Stypendia

Studenci mogą starać się o zasiłki i kredyty studenckie z państwowego funduszu pożyczkowego NSELF. Maksymalne podstawowe wsparcie może sięgać 10,63 tys. koron norweskich miesięcznie (4600 zł, przy kursie 1 NOK=0,43 PLN), przy czym 40 proc. tej kwoty może zostać zamienione na bezzwrotny grant (o ile student mieszka z dala od rodziców i zdał wszystkie egzaminy). Wysokość tego grantu może jednak zostać ograniczona, jeśli student przekroczy próg dochodowy lub jego majątek wart jest więcej od ustalonego limitu (szczegóły w broszurze Eurydice).

Szczegółowe informacje o programach stypendialnych umożliwiających odbycie części studiów w Norwegii - na stronie www.studyinnorway.no.

Praca dla studenta

Jako obywatel Unii Europejskiej nie potrzebujesz zezwolenia na pracę – możesz ją wykonywać przez 20 godzin tygodniowo nawet przez trzy miesiące w roku na podstawie studenckiego pozwolenia na pobyt. Podczas wakacji można pracować na cały etat. Pracy jest dużo i do tego nieźle płatnej – bez problemu można nająć się na ogrodnika lub budowlańca. Stopa bezrobocia w Norwegii (według tradingeconomics.com) w październiku 2017 r. wynosiła 4 proc., a średnia pensja - 4635 euro (ok. 19,38 tys. zł).
Przed podjęciem zatrudnienia pamiętaj o dopełnieniu formalności - musisz załatwić sobie m.in. kartę podatkową. Szczegóły tutaj.