Studia w Słowenii

Ostatnia aktualizacja: 
04.01.2018

W sklepach płaci się w euro, w urzędach bez problemu można się porozumieć po angielsku, a standard życia przypomina zachodnią Europę. Skok cywilizacyjny, jaki wykonała Słowenia w ciągu ostatnich 20 lat robi wrażenie. Postęp widać też na uczelniach, choć oferta kierunków z wykładowym angielskim mogłaby być szersza.

Słowenia

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. W tym niewielkim kraju działają trzy uniwersytety publiczne (Ljubljana, Maribor, Primorska), dwie większe uczelnie niezależne (Uniwersytet w Nowej Goricy oraz Emuni University) oraz około sześćdziesięciu innych, prywatnych i publicznych szkół wyższych (m.in. zawodowych i artystycznych), oferujących przede wszystkim krótkie, 2-letnie programy studiów (short-cycles).
Wizytówki najważniejszych szkół znajdziesz na stronie www.slovenia.si, a pełną listę akredytowanych uczelni na stronie słoweńskiego ministerstwa edukacji. Warto również zajrzeć na stronę studyinslovenia.si oraz do publikacji sieci Eurydice.

Stopnie akademickie. Słowenia od dekady uczestniczy w Procesie Bolońskim, więc studia w tym kraju podzielone są na trzy etapy. Pierwszy z nich to trzy- lub czteroletnie studia licencjackie o profilu zawodowym lub akademickim. Ich absolwenci otrzymują tytuł diplomirani. Po rocznych lub dwuletnich studiach II stopnia (magisterskich) uzyskuje się tytuł magister (po studiach technicznych - magister inženir, nauczycielskich - magister profesor, a artystycznych - magister akademski). Absolwenci medycyny, stomatologii, farmacji i weterynarii zdobywają tytuły odpowiednio: doktor medicine, doktor dentalne medicine, magister farmacije, doktor veterinarske medicine. Po ukończeniu studiów doktoranckich (III stopień) uzyskuje się tytuł doktor znanosti.
Słoweńskie uczelnie oferują również 5-letnie zintegrowane studia magisterskie. Więcej szczegółowych informacji w broszurze Eurydice.

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. Podstawowy warunek ubiegania się o przyjęcie na studia to posiadanie świadectwa maturalnego lub równoważnego dokumentu. Liczba miejsc na poszczególnych uczelniach jest limitowana - rekrutacją zajmują się same uczelnie. Oprócz świadectwa maturalnego kandydaci muszą przedstawić świadectwo zdrowia, dowód uiszczenia stosownej opłaty i potwierdzenie znajomości języka słoweńskiego (lub innego wykładowego). Szczegółowe informacje znaleźć można na stronach internetowych szkół.

Terminy. Ogłoszenia o naborze na studia licencjackie pojawiają się w lutym. Uczelnie organizują wówczas dni otwarte, prezentując swą ofertę. Dokumenty przyjmowane są od marca do czerwca. Ostateczną listę przyjętych studentów ogłasza się w lipcu, sierpniu lub wrześniu.

Egzaminy. Uczelnie przeprowadzają zwykle konkursy świadectw, biorąc pod uwagę oceny na maturze lub świadectwach z ostatnich lat nauki w szkole średniej.. W uczelniach artystycznych można się spodziewać testów umiejętności, a w szkołach sportowych – sprawdzianów sprawności psychofizycznej. Testy i sprawdziany odbywają się w maju lub czerwcu.

Znajomość języka, certyfikaty

Kandydaci spoza Słowenii muszą się wykazać znajomością miejscowego języka. Jeśli dopiero muszą się go nauczyć, powinni skontaktować się ze Szkołą języka słoweńskiego działającą przy Centrum języka słoweńskiego jako drugiego/obcego (Center za slovenščino kot drugi/tuji jezik). Egzamin na poziomie intermediate trzeba zdać najpóźniej na początku drugiego roku studiów.
Oferta kierunków w języku angielskim powiększa się z roku na rok - pełną ofertę znajdziesz na stronie studyinslovenia.si.

Pozwolenie na pobyt

Jeśli zamierzasz mieszkać w Słowenii dłużej niż 3 miesiące, musisz postarać się o potwierdzenie prawa pobytu. Formalności należy załatwić w lokalnym urzędzie nie później niż w 90 dni po przybyciu. Urzędnikom trzeba będzie przedstawić ważny dowód tożsamości, potwierdzenie przyjęcia na studia, dowód ubezpieczenia zdrowotnego oraz zaświadczenie o posiadaniu wystarczających środków na utrzymanie (w wysokości co najmniej płacy minimalnej na każdy miesiąc pobytu). Prawo pobytu (registration of residence) przyznawane jest zwykle na cały okres studiów lub na rok – wtedy należy je w odpowiednim momencie przedłużyć. Więcej informacji na stronach słoweńskiego ministerstwa spraw wewnętrznych.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Studia stacjonarne (full-time studies) na uczelniach publicznych są bezpłatne, w przeciwieństwie do studiów niestacjonarnych (part-time studies), doktoranckich oraz odbywanych na uczelniach prywatnych. Zaczynając naukę, trzeba jednak uiścić opłatę rejestracyjną (21-29 euro, dane Eurydice).

Utrzymanie i zakwaterowanie. Najtaniej jest oczywiście zamieszkać w akademiku, ale miejsca w nich (poza Mariborem) zarezerwowane są dla studentów Erasmusa+, stypendystów programu CEEPUS oraz osób studiujących w Słowenii na mocy porozumień bilateralnych. Tzw. wolnym strzelcom (free movers) pozostaje szukanie lokum na mieście. By zwiększyć swoje szanse, trzeba rozpoczać starania dość wcześnie – najlepiej już na początku roku kalendarzowego, w którym chcemy zacząć studia. Pomocy w szukaniu zakwaterowania możesz szukać w organizacji studenckiej M2. Miejsce w pokoju (ze współlokatorem) kosztuje od 100 do 150 euro, pokój jednosobowy (w mieszkaniu, ze wspólną kuchnią i łazienką) kosztuje ok. 190 euro miesięcznie, za kawalerkę zapłacić trzeba ok. 300 euro (wszystkie stawki bez liczników). Właściciele mieszkań zwykle żądają kilkumiesięcznej kaucji. Przed podpisaniem umowy warto upewnić się, że wszystkie jej zapisy są dla nas zrozumiałe. Dodatkowe informacje na stronie studyinslovenia.si.
Ceny są porównywalne do polskich: bilet miesięczny na transport publiczny kosztuje od 10 do 20 euro, kilogram jabłek 1,3 euro, litr mleka 0,9 euro, butelka wina 4 euro, a piwo w puszce 1,1 euro.

Życie studenckie

Żaden inny naród należący do dawnego bloku wschodniego nie może się pochwalić tak wysoką stopą życiową – jej przejawy widać na ulicach. Słowenia błyskawicznie nadrabia zaległości, zarabiając m.in. na turystyce i przyciągając zagraniczne inwestycje. W sumie więc w tym podalpejskim kraju możesz się poczuć jak w zachodniej Europie, choć miejscowe uczelnie z pewnością nie są tak znane i prestiżowe jak np. włoskie.

Stypendia

W Słowenii dostępne są zarówno stypendia socjalne, jak i naukowe. Wysokość tych pierwszych wynosi od 840 do 4320 euro rocznie, tych drugich – blisko od 1680 do 3240 euro (dane Eurydice). W sumie różnego rodzaju wsparcie finansowe otrzymuje ok. 23 proc. słoweńskich studentów. Więcej szczegółów na stronie Uniwersytetu w Ljubljanie.

Praca dla studenta

By podjąć zatrudnienie, nie potrzebujesz zezwolenia, obowiązują Cię jednak pewne ograniczenia. Jako student z zagranicy możesz zwrócić się do e-Študentski servis – specjalnej agencji, działającej na podstawie zgody miejscowego ministerstwa pracy, rodziny i spraw społecznych, która pomaga studentom spoza Słowenii w poszukiwaniu pracy. Na stronie agencji publikowana jest aktualizowana na bieżąco lista ofert, dostępnych na tych samych warunkach dla miejscowych i obcokrajowców – dotyczą one zarówno prostych prac fizycznych, jak i stanowisk wymagających specjalistycznej wiedzy. Główną przeszkodą w podjęciu pracy może być nieznajomość języka słoweńskiego. By skorzystać z oferty e-Študentski servis konieczne jest posiadanie konta bankowego i numeru podatkowego. Ponadto przedstawić trzeba dowód tożsamości, zaświadczenie o przyjęciu na studia oraz potwierdzenie prawa pobytu. Podjęcie czasowej pracy przez studentów nie wymaga podpisywania umowy. Pensja wypłacana jest za godzinę pracy, za dzieło lub jako procent wpływów ze sprzedaży. Pracodawcy nie muszą płacić za studentów składek ubezpieczeniowych.

Zatrudnienia możesz też poszukać na wolnym rynku. Płaca minimalna w Słowenii wynosi 805 euro, średnie wynagrodzenie brutto wynosi 1621 euro, a bezrobocie we wrześniu 2017 r. sięgało zaledwie 6,4 proc. - było niższe od średniej w Unii Europejskiej.

Linki

Słoweńskie służby zatrudnienia
Słoweński zakład ubezpieczeń społecznych
Urząd Skarbowy
Portal o Słowenii
Ministerstwo edukacji Słowenii