Studia w Wielkiej Brytanii

Ostatnia aktualizacja: 
21.12.2017

Brytyjskie uczelnie to absolutna światowa czołówka. Nazwy takie jak Oxford czy Cambridge znają nawet gimnazjaliści, choć w rankingach najlepszych uczelni globu szkół z Wielkiej Brytanii jest dużo, dużo więcej. Nic dziwnego, że uczyć się tu chcą młodzi ludzie ze wszystkich zakątków świata.

Wielka Brytania

System nauki i szkolnictwa wyższego

Uczelnie. Wielka Brytania zaprasza na studia na uniwersytetach, kolegiach uniwersyteckich (university colleges), szkołach wyższych prowadzących studia zawodowe (higher education colleges) oraz uczelniach artystycznych i rolniczych. Do wyboru jest, bagatela, 50 tysięcy kierunków! Listę szkół znaleźć można na stronach instytucji zajmującej się rekrutacją studentów: Universities & Colleges Admissions Service (UCAS). Porównać wybrane uczelnie można też na stronie www.unistats.ac.uk, a szczegółowe informacje na temat niezależnych uczelni zamieszczone są na stronie independenthe.com. Największą bazą wiedzy o szkolnictwie wyższym w Wielkiej Brytanii jest jednak portal study-uk.britishcouncil.org.

Stopnie akademickie. Studia I stopnia (zwykle trzyletnie, w Szkocji – czteroletnie) kończą się zdobyciem tytułu licencjata (bachelor). Po studiach II stopnia (rok lub dwa lata nauki) zostaje się magistrem (master). Komu jeszcze mało, może wybrać się na studia doktoranckie. Po ich skończeniu uzyskuje się tytuł doktora (PhD).

Rekrutacja - wymagania i formalności

Tryb rekrutacji i dokumenty. Podstawą jest zdana matura. Rekrutację na zdecydowaną większość kierunków na studiach I stopnia prowadzi UCAS, który przyznaje kandydatom punkty, biorąc pod uwagę wcześniejsze dokonania. Uczelnie wyższe są jednak instytucjami autonomicznymi i każda z nich samodzielnie określa swą politykę i warunki przyjęć na studia. Są nawet takie, które nie korzystają z przelicznika UCAS i wymagają podania konkretnych ocen ze świadectwa szkoły średniej. W trakcie rekrutacji kandydaci mogą wybrać maksymalnie pięć kierunków, na które chcieliby się dostać. Uwaga, aplikacja online jest płatna! Informacje nt. uznawalności wykształcenia zdobytego za granicą znajdziesz na stronie brytyjskiego biura sieci ENIC/NARIC.

Terminy. Wnioski przyjmowane są zwykle w trzech turach: do 15 października, 15 stycznia i 24 marca. Pierwszy termin dotyczy aplikacji na medycynę, stomatologię, weterynarię oraz na wszystkie kierunku na Oxfodzie i w Cambridge. Trzeci termin dotyczy niektórych kierunków artystycznych i związanych z projektowaniem, drugi – wszystkich pozostałych. O szczegóły najlepiej zapytać na wybranej uczelni.

Egzaminy. Są rzadkością. O przyjęciu decydują zwykle oceny na świadectwie maturalnym i ewentualnie rozmowa kwalifikacyjna.

Znajomość języka, certyfikaty

Bez dobrego angielskiego ani rusz. Stosowne certyfikaty potwierdzające znajomość mowy Szekspira można bez problemu zdobyć w Polsce: uczelnie honorują m.in. dokumenty IELTS, TOEFL i certyfikaty Cambridge. Dokładne wymagania – m.in. liczba punktów zdobytych w trakcie egzaminów certyfikujących – znaleźć można na stronach internetowych szkół oraz na stronie UCAS.

Pozwolenie na pobyt

Jako obywatel Unii Europejskiej potrzebujesz jedynie dowodu osobistego lub paszportu, by wjechać na terytorium Wielkiej Brytanii. Bez jakichkolwiek dalszych formalności możesz przebywać na Wyspach tak długo, jak zechcesz. Jeśli jednak uwielbiasz odrobinę biurokracji (klub chcesz wystąpić o prawo pobytu dla członków rodziny niebędących obywatelami UE) możesz złożyć wniosek o potwierdzenie prawa pobytu (registration certificate). Wypełniasz wówczas wniosek EEA1, który składasz osobiście lub wysyłasz pocztą w Home Office's Public Enquiry Office w Croydon, w południowym Londynie. Do wniosku dołączasz paszport lub dowód osobisty, zaświadczenie o przyjęciu na studia i posiadaniu odpowiednich środków finansowych (np. wyciąg z konta) oraz dwie fotografie. Registration certificate wydawany jest na poczekaniu, musisz się jednak wcześniej umówić.
Jak zmienią się te proceduty po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej - dziś trudno przewidzieć. Swoboda migracji z pewnością zostanie nieco ograniczona, ale brytyjskie uczelnie będą robić wszystko, by nie utracić najzdolniejszych studentów z Kontynentu.

Koszty studiów i zakwaterowania

Czesne. Niestety, nauka w Wielkiej Brytanii to luksus. Według Eurydice rok studiów I stopnia w Anglii kosztuje - w przeliczeniu - od 9876 do 10028 euro, w Walii - 9757 euro, w Irlandii Północnej - od 4632 do 4369 euro. Kogo nie stać na uczelnie angielskie, walijskie czy północnoirlandzkie – może wybrać naukę w Szkocji. Tam jest ona darmowa.
Płaci się również za studia II stopnia (we wszystkich częściach Zjednoczonego Królestwa średnio 4548 euro za rok) oraz studia doktoranckie.
Utrzymanie i zakwaterowanie. Najtaniej jest oczywiście poszukać miejsca do spania w domach akademickich – miesięcznie za pokój o stosunkowo wysokim standardzie zapłacisz od 300 do 380 funtów. Studentom z rodzinami część uczelni oferuje też kilkupokojowe mieszkania, zwykle w cenie 450–550 funtów miesięcznie. Jeśli uczelnia nie dysponuje akademikiem, to często pomaga znaleźć pokój u angielskiej rodziny (koszt 50-80 funtów tygodniowo). Możesz tez szukać mieszkania na własną rękę, m.in. przez uczelniane biuro zakwaterowania – Housing Office lub Accomodation Office oraz strony internetowe www.accommodationforstudents.com i uk.easyroomate.com. Miesięczne koszty wyżywienia w Wielkiej Brytanii bardzo się różnią w zależności od miejsca zamieszkania. W mniejszych miejscowościach wystarczy ci 350 funtów, w Londynie i innych większych miastach musisz mieć co najmniej 500 funtów. Oferta tanich barów jest bardzo szeroka, warto też korzystać z uczelnianych stołówek.

Życie studenckie

Studia w Wielkiej Brytanii wymagają systematycznej, samodzielnej pracy i umiejętności krytycznego myślenia. Studenci mają jednak wszystko, czego potrzeba, by sprostać tym wyzwaniom – m.in. doskonałą infrastrukturę i najlepsze pomoce naukowe. Nic dziwnego, że według badań aż 85 proc. słuchaczy wyższych uczelni jest „zadowolonych” lub „bardzo zadowolonych” z wybranego przez siebie kierunku. Wpływ na to ma również doskonale rozwinięte otoczenie instytucjonalne i sprawnie działające organizacje studenckie.

Stypendia

Uczelnie brytyjskie dbają jednak o to, by mimo wysokiego czesnego zapewnić równy dostęp do nauki osobom o niskich dochodach i ze środowisk defaworyzowanych (w ramach tzw. access agreement). Służy temu rozbudowany system kredytów - w roku akademickim 2014/2015 skorzystało z nich aż 92,8 proc. studentów studiów stacjonarnych zamieszkałych w Anglii.
Na studiach I stopnia w Anglii można pożyczyć pieniądze na pokrycie czesnego (tuition fee loans) lub kosztów utrzymania (loan for living costs). W tym drugim przypadku dostępne kwoty wahają się od 7097 funtów (dla osób mieszkających w domu) do 11002 funtów (dla żyjących poza domem, w Londynie). W Walii oferta jest nieco szersza: na pokrycie czesnego można uzyskać kredyt (do 4046 funtów) lub grant (do 4954 euro), dostępne są również zasiłki socjalne (need-based grants) i kredyty na pokrycie kosztów utrzymania.
Więcej szczegółow w publikacji Eurydice oraz na stronach www.direct.gov.uk oraz www.educationuk.org. Jeśli obawiasz się, że wyprawa do Wielkiej Brytanii może okazać się zbyt kosztowna, policz swoje wydatki na stronie www.studentcalculator.org.

Praca dla studenta

By podjąć pracę, nie potrzebujesz żadnych specjalnych zezwoleń, pamiętaj jedynie, że jako student nie możesz przekroczyć tygodniowej normy – pracować więcej niż 20 godzin. Ograniczenia te nie obowiązują w trakcie wakacji – wtedy możesz pracować na pełen etat. Szczegółowe informacje nt. warunków pracy na Wyspach znajdziesz na stronie UK Border Agency.
O pracę w Wielkiej Brytanii jest stosunkowo łatwo - wystarczy znac podstawy angielskiego. Średnia pensja brutto na Wyspach wynosi 2484 euro (2017 r.), a płaca minimalna - 1396,60 (Eurostat, 2017 r.). Stopa bezrobocia we wrześniu 2017 r. wynosiła 4,4 proc. i należała do najniższych w Unii Europejskiej.